ارزیابی عملکرد کمی و کیفی ژنوتیپهای مختلف بهاره کلزا (Brassica napus) در پاسخ به تاریخ و فصل کشت در منطقه کرج
نویسندگان
1 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، ایران.
4 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، ایران.
5 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه ازاد اسلامی واحد کرج
doi
10.22059/ijfcs.2020.301743.654715چکیده
کلزا بهدلیل دارا بودن ژنوتیپهای بهاره و پاییزه و سازگاری با شرایط آب و هوایی، بهعنوان نقطه امیدی برای تأمین روغن خوراکی کشور بهشمار میآید. بهمنظور بررسی تأثیر فصل کاشت و تاریخ کشت بر عملکرد کمی و کیفی ژنوتیپهای کلزا، دو آزمایش جداگانه در فصلهای پاییز و زمستان بهصورت کرتهای خردشده و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در طول دو سال (1394-1393 و 1395-1394)، در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج انجام شد. در این مطالعه، تاریخهای کشت پاییز شامل 15 مهر، 25 مهر و10 آبان و تاریخهای کشت زمستان شامل 20 بهمن، 30 بهمن و10 اسفند، بهعنوان عامل اصلی و ژنوتیپهای کلزا شامل RGS003، Dalgan، Zabol10، Hyola401 و Hyola4815 بهعنوان عامل فرعی درنظر گرفته شدند. عملکرد دانه و روغن ژنوتیپهای کلزا در فصل کشت پاییز، 4330 و 1840 کیلوگرم در هکتار بود، درحالیکه با کشت در فصل زمستان، مقدار این صفات با کاهش 3/43 و 6/46 درصدی مواجه شدند. در فصل پاییز، بیشترین عملکرد دانه و روغن با میانگین 5033 و 2202 کیلوگرم در هکتار متعلق، به تاریخ کشت 15 مهر و در فصل زمستان با میانگین 2996 و 1248 کیلوگرم در هکتار، به تاریخ 20 بهمن تعلق داشت. بهطورکلی، ژنوتیپ Dalgan بهدلیل صفات زراعی مناسب مانند تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، طول خورجین، وزن هزار دانه و همچنین عملکرد بالای دانه و روغن، برای کشت در نواحی معتدل با اقلیمهای خشک و نیمه خشک مانند کرج پیشنهاد میشود.