فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توصیف‌شناسی، دانشی است که به بررسی چیستی توصیف می‌پرازد، ادبیات را از منظر توصیف می‌بیند؛ می‌کوشد که گونه‌های مختلف توصیف را برپایه متون ادبی کشف کند و با ایجاد چهارچوبی جامع و ساختارمند، دستگاهی را ارائه نماید که بتوان انواع متن را از دیدگاه توصیف‌شناسی نقد کرد. پژوهش پیش ‌رو قصد دارد که براساس نظریه توصیف‌شناسی و با تکیه بر نمونه‌هایی از نفثه‌المصدور شهاب‌الدین محمد خرندزی زیدری نسوی، ضمن تعریف دوباره به گونه‌شناسیِ آن بپردازد. گونه­شناسی به عنوان یک مدل یا الگوی بوطیقایی به عرضه یک چهارچوب مفهومی و نظری می­پردازد؛ در عین حال به ‌عنوان یک ابزار انتقادی، کاربردی کاوشگرانه دارد و امکان تحلیل ادبی را از یک متن فراهم می­آورد. در این راستا، نفثه‌المصدور از ظرفیت کافی به عنوان بستری برای تکمیل این نظریه برخوردار است؛ زیرا دارای تنوع چشم‏گیر و مطلوبی است و نگاه ویژه‌ای به توصیف و کاربرد آن در متن داشته‏است. نگارنده بر آن است که بسیاری از زیبایی­ها و ویژگی­های متن ادبی از خلال بررسی شگردها و شیوه­ها و ریزه‌کاری‌های کاربرد توصیف امکان­پذیر است. این پژوهش، تحلیلی توصیف‌شناسانه از متن نیست بلکه مقدمه‌ای بر این کار است و دستگاهی را معرفی می‌نماید که بتوان پژوهش‌های توصیف‌شناسانه را با استفاده از آن صورت داد.