فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش بررسی فعالیت­های گردوخاک­ فصلی و شبیه‌‌سازی عددی پدیده­های گردوخاک­ فرین در شمال شرق ایران است. برای این منظور داده­های گردوخاک­ پایگاه MERRA-2 و داده­های عمق نوری هواویز الگوریتم ترکیبی DB و DT سنجنده MODIS طی دوره آماری 2018-2004 مورد بررسی قرار گرفتند. برای شبیه­سازی عددی نمونه­های منتخب گردوخاک نیز از مدل WRF-CHEM استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشینه فعالیت­ گردوخاک­ طی دوره 15 ساله به‌ترتیب در فصول بهار و تابستان به‌وقوع می پیوندد. بررسی فصلی مقادیر AOD و غلظت گردوخاک­ نشان داد که بیابان­های آرال قوم، قزل‌قوم، قره‌قوم و قره بغاز به‌عنوان چشمه­های اصلی گردوخاک­ فرامرزی و سرخس به‌عنوان چشمه داخلی در شمال شرق هستند. همچنین چهار طرحواره گردوخاک مدل WRF-Chem آزمایش شد. نتایج نشان از کارایی بالای طرحواره GOCART در مدل‌سازی گردوخاک در شمال‌شرق ایران دارد. یافته‌‌های تحقیق نشان داد که مدل قابلیت آشکارسازی تیپ­های مختلف گردوخاک با منشأ و ساختارهای مختلف درهر دو دوره سرد و گرم سال را دارد. نتایج نشان داد که سه رخداد از رخدادهای موردمطالعه در نتیجه گذر یک موج راسبی برون‌حاره و عمیق‌شدن ناوه موج بر روی محدوده ترکمنستان به‌وقوع پیوسته­اند. در مقابل، رخداد مربوط به فصل تابستان، نتیجه استقرار یک الگوی گردش تابستانه است که با استقرار همزمان یک گردش واچرخندی در محدوده جنوبی ترکمنستان و بخش­های شمال-شمال شرقی ایران و گردش چرخندی در محدوده دشت سیستان و بخش­های جنوب شرقی کشور به‌وقوع پیوسته است.