شناسایی سکونتگاه های روستایی در معرض خطر وقوع زمین لغزش در زیست بوم های عشایری (مطالعه موردی: شهرستان پاوه)
نویسندگان
1 استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران (پژوهشگر پاره وقت پژوهشکده کردستانشناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران).
2 دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 دانشجوی گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
4 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jsnap.2023.410697.1066چکیده
مقدمه: با توجه به وجود روستاهای متعدد در زیستبومهای عشایری و اثرات مخرب جانی، مالی و زیستمحیطی یلایای طبیعی، شناسایی سکونتگاههای روستایی واقع در خطر زمین لغزش بهعنوان یکی از شایعترین مخاطرات طبیعی در جهان و ایران، میتواند در مدیریت این نوع از بحرانها موثر باشد.هدف پژوهش: هدف پژوهش حاضر شناسایی سکونتگاههای روستایی در معرض خطر وقوع زمین لغزش در زیستبوم عشایری پاوه است.روش شناسی تحقیق: جهت دستیابی به اهداف این پژوهش کمی و کاربردی، از 18 عامل موثر بر زمین لغزش و برای وزندهی به آنها از نظرات 15 نفر از اساتید دانشگاهی، محققان و کارشناسان استفاده شده است. برای استخراج نقاط زمین لغزش موجود از تصاویر راداری سنتنیل 1 در محیط نرمافزار Snap و Google Earth بهره گرفته شده و جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار ArcGIS با روش همپوشانی فازی استفاده به عمل آمده است.قلمروجغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این مطالعه، شهرستان پاوه واقع در استان کرمانشاه است.یافته ها و بحث: یافته های پژوهش نشان داد به لحاظ حساسیت به وقوع زمین لغزش از کل مساحت شهرستان 39 درصد در پهنههای با احتمال خطر بسیار کم و کم، 30 درصد در پهنه با حساسیت متوسط و 31 درصد در پهنههای با حساسیت زیاد و بسیار زیاد قرار گرفته است. همچنین نتایج نشان داد به لحاظ حساسیت به وقوع زمین لغزش از مجموع 53 آبادی دارای سکنه شهرستان پاوه، 8/35 درصد در پهنههای با احتمال خطر بسیار کم و کم، 3/28 درصد در پهنه با حساسیت متوسط و 9/35 درصد در پهنههای با حساسیت زیاد و بسیار زیاد نسبت به وقوع خطر زمین لغزش قرار گرفتهاند.نتایج: با توجه به واقع شدن تعداد قابل توجهی از سکونتگاههای روستایی در معرض خطر زمین لغزش، تهیه نقشه حساسیت به وقوع مخاطرات محیطی در این فضاهای جغرافیایی، باید در اولویت سیاستها و برنامهریزیهای آمایش سرزمین قرار گیرد.