تحلیل محتوای کتب براساس مؤلفه های زندگی کوچ نشینی در ایران (مطالعه موردی: مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی،دوره متوسطه اول بخش جغرافیا، و جغرافیای متوسطه دوم (1402-1401))
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665، تهران، ایران.
doi
10.22034/jsnap.2023.413109.1068چکیده
مقدمه: در ایران کوچنشینان سومین جامعه مهم در کنار جوامع شهر و روستایی به شمار میروند.هدف پژوهش: بررسی کتابهای مطالعات اجتماعی ابتدایی، متوسطه اول بخش جغرافیا و جغرافیای متوسطه دوم بر اساس مؤلفههای کوچنشینی است.روش شناسی تحقیق: تحلیل محتوای کمی و کیفی، واحد تحلیل، مضمون میباشد.قلمروجغرافیایی پژوهش: کتابهای مطالعات اجتماعی دوره آموزش ابتدایی و متوسطه اول بخش جغرافیا و جغرافیای متوسطه دوم است.یافته ها و بحث: در پژوهش حاضر 7 مؤلفه کوچنشینی شامل، خانواده و جمعیت 5 شاخص، مؤلفه اقتصاد و معیشت 4 شاخص، مؤلفه سیاستگذاریها 8 شاخص، مؤلفه پراکنش جغرافیایی 2 شاخص، مؤلفه سکونتگاهها 3 شاخص، مؤلفه اقوام و طوایف 18 شاخص و مؤلفه سبک زندگی 4 شاخص میباشد. یافته نشان میدهد در کتابهای مذکور به مؤلفه کوچنشینی ،(% 32/16) مؤلفه اقتصاد و معیشت، (% 16/8) مؤلفه سیاستگذاریها ،(% 04/2) مؤلفه پراکنش جغرافیایی، (% 06/53) مؤلفه اقوام و طوایف، (% 44/22) به مؤلفه سبک زندگی توجه شده است. مؤلفه اقوام و طوایف با بالاترین میزان فراوانی (% 06/53) در رتبه اول و مؤلفههای خانواده و جمعیت و سکونتگاهها، با پایینترین میزان فراوانی(0) در آخرین رتبه قرار گرفتهاند. همچنین کتب مطالعات اجتماعی ابتدایی با بالاترین میزان فراوانی (% 2/59) بیشترین و کتب مطالعات اجتماعی دوره متوسطه اول با پایینترین میزان فراوانی (% 15/8) کمترین توجه را به مؤلفههای کوچنشینی داشتهاند.نتایج: نشاندهنده عدم توجه کافی و متعادل کتابهای موردنظر به مؤلفههای کوچنشینی است. کوچنشینان نقش مؤثری در تولیدات کشور دارند و بخش مهمی از جامعه هستند لذا آموزش و پرورش باید نگاه ویژهای به این نوع زندگی داشته باشد.
