تحلیل وضعیت فعلی گردشگری پایدار قلمرو کوچ نشینان و تبیین آینده آن با تمرکز بر آمایش منطقه ای (مورد مطالعه: شهرستان نیکشهر)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
doi
10.22034/jsnap.2023.391417.1054چکیده
مقدمه: امروزه از گردشگری به عنوان موتور توسعه نام برده میشود و به دلیل اهمیتی که از نظر اقتصادی، اجتماعی دارد، روز به روز بیشتر مورد توجه قرار میگیرد، لذا استفاده از گردشگری به عنوان موتور محرکة توسعه منطقه نیازمند اتخاذ راهبردهای مناسب و منطقی متناسب با قابلیتهای منطقهای و محلی و با جهتگیریهای آمایش سرزمین است.هدف پژوهش: هدف پژوهش حاضر، تحلیل وضعیت فعلی گردشگری پایدار قلمرو کوچنشینان و تبیین آینده آن با تمرکز بر آمایش منطقهای (مورد مطالعه: شهرستان نیکشهر)، میباشد.روش شناسی تحقیق: تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش در توصیفی- تحلیلی میباشد. جمعآوری اطلاعات به روش میدانی (پرسشنامه) است. جامعه آماری (ساکنین شهرستان نیکشهر)، 141894 نفر، میباشد، که بر اساس نمونهگیری تصادفی و استفاده از فرمول کوکران تعداد 383 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار این تحقیق پرسشنامه است و به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرمافزار SPSS و مدلF-BMW، استفاده شد. قلمروجغرافیایی پژوهش: این پژوهش در قلمرو کوچنشینان شهرستان نیکشهر مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها و بحث: نتایج آزمون تی نشان داد وضعیت کنونی، فعلی و آتی گردشگری نیکشهر نامطلوب و نامناسب میباشد. در ادامه نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن نشان داد که بین تمامی مولفههای گردشگری پایدار و مولفههای آمایش منطقهای، رابطه مثبت و معنیداری در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. در ادامه نیز با استفاده از مدل (F-BMW)، اهمیت و نقش هر یک از مولفههای آمایش منطقهای در پیشگویی متغیر گردشگری پایدار بررسی و مشخص شد، مولفه توسعه یکپارچه و همسو با مقدار وزن 076/0، بیشترین اهمیت را به خود اختصاص داده است.نتایج: نتایج کلی نشان داد، نامطلوب بودن امور مدیریتی، وضعیت کنونی و آتی گردشگری نیکشهر، ناشی از عدم رعایت اصول آمایش منطقهای است. زیرا هدف نهایی گردشگری در قالب آمایش منطقهای، نیل به گردشگری پایدار، تعادل و توازن منطقهای، توزیع مناسب فعالیتها و استفاده حداکثر از قابلیتهای گردشگری (تاریخی، طبیعی و...) در فرایند توسعه است.