فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع محدود آب زیرزمینی، تامین‌کننده قسمت عمده­ای از آب مورد نیاز بخش­ کشاورزی استان خراسان­رضوی است و تراز منفی در بهره­برداری از این منابع، تداوم فعالیت این بخش را به مخاطره انداخته­است. به‌منظور دستیابی به رویکردی برای کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی استان، آزمایش­هایی طی چهار سال (سال­های زراعی 1393-1389) روی محصول جو در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی انجام شد. آزمایش­های تکراردار به‌صورت کرت‌های یک‌بار خردشده و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد؛ به گونه­ای که  تاریخ‌های کشت به عنوان کرت­های اصلی و تنوعی از ارقام جو بهاره و زمستانه شامل ارقام یوسف، نیک، گوهران، کویر، ریحان003، لوت، بهمن و لاین شماره17، کرت­های فرعی بودند. میانگین عملکرد دانه در تاریخ کشت نخست سال دوم (7/12/1390) و کشت انتظار در سال­های سوم (20/9/1391) و چهارم (25/10/1392) آزمایش به­ترتیب 4734، 3199 و 4018 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با میانگین عملکرد دانه کشت پاییزه (شاهد) سال سوم (4735 کیلوگرم در هکتار) به­ترتیب صفر، 4/32 و 1/15 درصد کاهش یافت، در حالی که سه نوبت آبیاری پاییزه (معادل 50 درصد کاهش در آبیاری) از چرخه تولید حذف شد. نتایج نشان داد که با کوتاه شدن طول دوره رشد، عملکرد و اجزای عملکرد جو تحت تاثیر قرار گرفت و به­طور نسبی کاهش یافت اما برای برخی از تاریخ­های کشت و ارقام بهاره جو، پتانسیل تولید دانه قابل قبول بود و بر این مبنا، امکان کاهش فصل رشد جو و حذف آبیاری­های پائیزه وجود دارد و توصیه می­شود. بر مبنای نتایج آزمایش­ها، انتخاب مطلوب برای زمان کشت جو با حذف آبیاری­های پاییزه، کشت انتظاری است اما این دامنه می­تواند تا اول اسفندماه نیز ادامه یابد؛ گرچه توصیه همان تاریخ کشت انتظاری است. در این رابطه، انتخاب ارقام مناسب جو (ارقام سازگار بهاره نظیر گوهران، نیک و یوسف)، اولویت بعدی برای تضمین موفقیت تولید خواهد بود.