بررسی کارآمدی مدل پوسته CRUST 1.0 برای تخمین عمق موهو در منطقه خاورمیانه
نویسندگان
1 استاد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 استاد، گروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2021.317081.1007283چکیده
با توجه به پیچیدگی و تنوع ساختار تکتونیکی در منطقه خاورمیانه، استفاده از روشی که بتواند عمق موهو را با بیشترین همخوانی با این ساختارها را ارائه دهد، از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مقاله به مقایسه عمق موهو بهدستآمده در منطقه خاورمیانه با استفاده از دو شیوه متفاوت؛ 1) وارونسازی گرانی منشورهای کروی، 2) تخمین عمق موهو با بهکارگیری منشورهای کروی و استفاده از مدل پوسته لرزهایCRUST1.0 ، میپردازیم. در حالت کلی بهدست آوردن عمق از دادههای گرانی یک مسئله وارون غیرخطی است. در هر دو شیوه دادههای گرانی با استفاده از روش یودا برگردان میشوند. با توجه به وسعت منطقه، استفاده از منشورهای کروی بهجای منشورهای تخت در روش وارونسازی بهکار رفته علاوهبر در نظر گرفتن انحنای زمین موجب کارآمدی روش نیز میشود. کمینه عمق موهوی بهدست آمده از روش اول ۱۲ کیلومتر مربوط به بخشهایی از اقیانوس هند و بیشینه عمق موهو ۵۴ کیلومتر مربوط به قسمتهای غربی فلات تبت است که با مرز صفحات و ساختارهای تکتونیکی همبسته است. محدوده عمق موهو در روش دوم در بازه ۵/۷ تا ۴۹ کیلومتر است که مقدار کمینه مربوط به بخشهایی از اقیانوس هند و مقدار بیشینه مربوط به قسمتهایی از زاگرس است. مقایسه نتایج دو روش نشان میدهد که نتایج حاصل از روش اول بهدلیل وارونسازی دادههای گرانیسنجی نسبت به روش دوم که از مدل پوسته لرزهای CRUST 1.0 برای تخمین عمق موهو استفاده کرده، کاملاً با مرز صفحات همخوانی داشته و کلیه ساختارهای تکتونیکی منطقه را نشان میدهد.