فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اغلب مواقع پس از انعقاد قرارداد بین دستگاههای بخش عمومی و پیمانکار اتفاقاتی می‌افتد که می‌تواند باعث افزایش هزینه‌های یک پروژه از منظر کارفرما گردد. پژوهش حاضر تلاش دارد تا علل افزایش ناخواسته هزینه‌های ساخت و ساز بخش عمومی را با رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی مورد مطالعه و بررسی قرار دهد. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش گردآوری داده‎ها توصیفی_پیمایشی، از نوع همبستگی است. داده‌های پژوهش از طریق توزیع پرسش‎نامه بین 270 فرد شاغل در بخش عمومی و شرکتهای پیمانکاری سه شهر تهران، ارومیه و سنندج جمع‌آوری‌شده است. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی منجر به کشف چهار عامل: نظارت و برنامه-ریزی ضعیف، ناهماهنگی بین طرفین قرارداد، شرایط اقتصادی و ساختاری ضعیف، تغییر در مفاد قرارداد و فرایندهای اجرایی گردید. تحلیل عاملی تاییدی مرتبه اول بیانگر صحت اندازه‌گیری چهار متغیر مکنون شناسایی شده بود. تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم نشان می‌دهد اثرات هریک از متغیرهای مکنون معنادار بوده و رتبه آنها نیز به‌ترتیب میزان تاثیر گذاری در تشکیل و تبیین سازه اصلی (افزایش ناخواسته هزینه‌های ساخت و ساز بخش عمومی) عبارتند از: ناهماهنگی بین طرفین قرارداد (70/0)، شرایط اقتصادی و ساختاری ضعیف (48/0)، تغییر در مفاد قرارداد و فرایندهای اجرایی (31/0)، نظارت و برنامه‌ریزی ضعیف (27/0). همچنین اثرات شش متغیر جمعیت‌شناختی (جنسیت، سن، تحصیلات، سنوات خدمتی، رشته تحصیلی و نوع سازمان) بر روی هر چهار سازه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. برای نمونه در مقایسه با دستگاههای بخش عمومی، پیمانکاران تمایل بیشتری به تغییر در مفاد قرارداد دارند. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند در درک هرچه بهتر عوامل موثر بر افزایش ناخواسته هزینه‌ها و سپس مدیریت آنها نقش موثری داشته باشد.