فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دمای سطح زمین (LST) که حاصل اندرکنش جو سطح زمین است، به‌دلیل تأثیرپذیری از پوشش سطح زمین، رطوبت خاک، آلبیدو، زبری سطح و اندرکنش این عوامل با هواسپهر، به‌خوبی می­تواند تغییرات شرایط گرمایی سطح زمین را آشکار کند. در پژوهش حاضر از داده­های LST شب­هنگام سنجنده مودیس هر دو ماهواره ترا و آکوا (MOD11C3 & MYD11C3) که از وبگاه http://earthdata.nasa.gov دریافت شد، برای برآورد LST در حوضه آبریز جازموریان طی سال­های 2019-2003 استفاده شد. پس از فراهم‌سازی داده­ها با گام‌های زمانی ماهانه و مکانی 5 کیلومتر، محاسبات برروی دو ماتریس ماهانه و فصلی انجام شد و به تهیه خروجی­های آماری- فضایی منطبق با هدف تحقیق، در محیط نرم‌افزارهای Excel، ENVI و GIS اقدام شد. نتایج نشان داد؛ LST شب­هنگام در حوضه آبریز جازموریان، طی دوره آماری مورد مطالعه حدود °C1 افزایش یافته­است. این افزایش در دمای کمینه ­بیش از افزایش در دمای بیشینه (افزایش بیشتر دمای دوره سرد سال در مقایسه با دوره گرم سال) بوده­است. توزیع فضایی LST شب­هنگام نیز، بیانگر دامنه گسترده­ای از دماها از °C10- تا°C  35+ است که بیشینه آن در مناطق پست و کم­ارتفاع مرکزی و جنوبی و کمینه آن در ارتفاعات شمالی حوضه برآورد شد. همچنین برآورد فضایی ناهنجاری LST شب­هنگام، ضمن تأیید روند افزایشی LST، بیشترین/کمترین ناهنجاری­ مثبت LST را به‌ترتیب در بخش­های مرکزی و غربی/بخش­های شرقی و ارتفاعات شمالی حوضه نشان داده­است. به‌طور کلی مقادیر LST شب­هنگام، به‌طور محسوسی از سال 2008 به‌بعد و به­خصوص در ماه­های مربوط به دوره سرد سال روند افزایشی داشته­است. این شرایط می­تواند به‌عنوان نمایه­ای از تغییر اقلیم مورد توجه قرار گرفته و منجر به تغییر برخی از فراسنج­های محیطی از قبیل رطوبت نسبی، تبخیر و تعرق، رطوبت سطح خاک، ماندگاری برف، دمای نقطه شبنم و انرژی بازتابی شبانه شود.