مطالعه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و کالبدی آسیب پذیری جوامع روستایی با تاکید بر نقش مدیریت روستایی در قلمرو کوچندگان: دهستان شوراب شهرستان چگنی
نویسندگان
1 استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
2 پژوهشگر، گروه برنامه ریزی شهری، جهاد دانشگاهی استان لرستان، خرم آباد، ایران.
3 دانش آموخته دکتری آمایش محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jsnap.2023.394076.1055چکیده
مقدمه: خلاء مدیریت کارآمد و اصولی در روستاها به خصوص در دهههای اخیر، مشکلاتی برای روستاییان ایجاد کرده است. ساختار سنتی مدیریت در زمانهایی که تغییرات شدیدی رخ میدهد، قادر به حل و فصل مسائل جامعه مولد و تعاملی روستایی نیست. شناسایی ابعاد این آسیبپذیری جوامع روستایی و نحوه واکنش مدیریت روستایی موضوع بررسی در تحقیق حاضر میباشد.هدف پژوهش: پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مدیریت روستایی در کاهش ابعاد آسیبپذیری زندگی روستاییان در دهستان شوراب شهرستان چگنی انجام شده است.روش شناسی تحقیق: تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی، مبتنی بر منابع اسنادی- پیمایشی تدوین شده است، جامعه آماری مورد بررسی شامل؛ 50تن از دهیاران روستاهای دهستان شوراب شهرستان چگنی می باشند. داده های گردآوی شده در قالب مدل معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفتند.قلمرو جغرافیایی پژوهش: دهستان شوراب از توابع بخش ویسیان شهرستان چگنی در استان لرستان است.یافته ها و بحث: در پژوهش حاضر بر آسیبپذیری اقتصادی به عنوان مهمترین جنبه آسیبپذیری در سکونتگاههای روستایی تاکید شده است. از بین شاخص /گویه های تبیین کننده متغیر آسیبپذیری روستایی گویه کاهش کیفیت زندگی و نبود اشتغال، از بین / گویه آسیبپذیری کالبدی شاخص/گویه تلاش برای بهبود وضعیت کالبد روستا، از بین گویه آسیب پذیری اجتماعی، گویه/ توانمندسازی و ظرفیتسازی مردم و نهادهای محلی در توسعه روستایی و از بین /گویه آسیبپذیری اقتصادی /گویه فراهم آوردن زمینه های اشتغال در روستاها و توسعه مشاغل حاصل از گردشگری روستایی بیشترین سهم و اثرگذاری را به خود اختصاص داده است.نتایج: در ابعاد اجتماعی، سیاستهای مدیریت روستایی باید بر اصلاح شرایط زندگی، بهبود سطح آگاهی و مهارتهای روستاییان و نیز حمایت از شبکه اجتماعی روستایی تمرکز داشته باشد. در ابعاد اقتصادی، توجه به توسعه صنایع محلی و پایدار، پشتیبانی از کارآفرینی و اشتغال در مناطق روستایی و نیز توسعه اکوتوریستی، بخشهایی هستند که مدیریت روستایی میتواند در آنها کمک کند.