کمی‌سازی جوانه‌زنی ارقام کلزا با استفاده از مدل زمان رطوبت دمایی

نویسندگان

1 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و نهال بذر ، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی ، کرج، ایران.

2 گروه زرعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

4 گروه زرعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.290041.654648
چکیده

این مطالعه با هدف پیش‌بینی شاخص‌های جوانه‌زنی پنج رقم‌کلزا شامل هایولا401، دلگان، RGS003، هایولا4815 و زابل10 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی، شامل تیمارهای دما در شش سطح پنج، 10، 15، 20، 25 و 30 درجه سلسیوس و پتانسیل آب در پنج سطح صفر، 3/0-، 6/0-، 9/0- و 2/1- مگاپاسکال در سه تکرار انجام شد. کاربرد این مدل در پیش‌بینی جوانه‌زنی دو رقم RGS003 و هایولا4815 با ضرایب تبیین 904/0 و 900/0 و مجذور میانگین مربعات خطا 084/0 و 081/0، دارای بالاترین عملکرد بود. دمای پایه رقم هایولا401 برابر با 37/2 درجه سلسیوس و در سایر ارقام برابر با صفر به‌دست آمد. دمای بهینه از 36/23 درجه سلسیوس در رقم زابل10 تا 76/29 درجه سلسیوس در رقم هایولا401 متغییر بود. میانگین پتانسیل آب پایه جمعیت از 3/0- مگاپاسکال در رقم زابل10 تا 134/0-مگاپاسکال در رقم هایولا4815 در بین ارقام کلزا تفاوت داشت. مدل بردفورد، برازش مناسبی به داده‌های ارقام مختلف کلزا داشت. پیش‌بینی مدل از شاخص‌های جوانه‌زنی، حاکی از تفاوت مقادیر شاخص‌ها بین ارقام بود. برازش مدل نشان داد که شاخص‌هایی مثل ضریب زمان رطوبت دمایی در جمعیت از توزیع نرمال تبعیت می‌کند. با توجه به واریانس دماهای کاردینال و نیز پاسخ رطوبتی مشاهده شده در درون رقمها، تحقیقات اصلاحی جهت کاهش واریانس مذکور و ایجاد یکنواختی جوانه زنی در ارقام توصیه می شود.