پاسخ فیزیولوژیک و زراعی ژنوتیپهای امید بخش گلرنگ به تنش کمبود آب آخر فصل
نویسندگان
1 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان
4 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2020.293812.654667چکیده
با هدف شناسایی اثرات خشکی آخر فصل روی اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن و برخی شاخصهای فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به خشکی در ژنوتیپهای امیدبخش گلرنگ، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در اراضی شور مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، طی سال زراعی 98-1397 اجرا شد. فاکتور اصلی، خشکی با دو سطح بدون تنش و تنش از گلدهی تا رسیدگی دانه و فاکتور فرعی، شش ژنوتیپ گلرنگ (پدیده، قزاقی، لاینهای92، 68، 97 و 132) بودند. در اثر تنش خشکی، اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن، شاخص کلروفیل برگ، هدایت روزنهای و مقدار نسبی آب برگ (RWC) بهطور معنیداری کاهش و دمای برگ افزایش یافت و مقادیر این صفاتآنها بین ژنوتیپها متفاوت بود. همبستگی بین این شاخصها و اجزای عملکرد و عملکرد دانه و روغن معنیدار شد. بنابراین نقش همه اجزای عملکرد و درصد روغن دانه روی محصولدهی معنیدار بود. رقم پدیده و لاین امید بخش 68، با کسب مقادیر بالاتر این شاخصها، همواره بیشترین عملکرد دانه و روغن را نشان دادند. شاخصهای کلروفیل برگ، هدایت روزنه، مقدار نسبی آب برگ و دمای برگ، به اثرات خشکی روی ژنوتیپهای گلرنگ را نشان دادند و توان لازم برای گزینش ژنوتیپهای متحمل به خشکی را داشتند.