واکنش رشد و عملکرد ماشک دیم به تراکم کاشت و سطوح نیتروژن درشرایط کشت حفاظتی و مرسوم
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران
2 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، سازمان تحقیقات اموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2020.289784.654645چکیده
افزایش تولید علوفه در اراضی دیم، مستلزم توجه به مسایل بهزراعی مانند تراکم کاشت و مصرف نیتروژن و لزوم توجه به حفظ منابع آب و خاک میباشد؛ بنابراین بهمنظور بررسی اثر تراکم کاشت و مقادیر نیتروژن پیشکاشت بر طول دورههای رشد و عملکرد زراعی ماشک علوفهای رقم طلوع در شرایط کشت حفاظتی و مرسوم، پژوهشی سه ساله (1396-1392) بهصورت استریپ اسپلیت پلات و بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم گچساران انجام شد. تیمارها شامل بقایای کلش گندم در دو سطح (عدم وجود و وجود بقایای گیاهی) بهعنوان عامل اصلی، تراکم کاشت در سه سطح (100، 150 و 200 بوته در مترمربع) بهعنوان عامل فرعی و کود نیتروژن در سه سطح (صفر، 15 و 30 کیلوگرم در هکتار) بهعنوان عامل فرعی فرعی انتخاب شدند. تجزیه مرکب دادهها نشان داد که اثر تیمارهای آزمایشی بر مراحل سبزشدن، گلدهی، رسیدگی و ارتفاع ماشک معنیدار نشد. اثر سال و تراکم کاشت بر عملکرد علوفه تر و خشک و عملکرد دانه و زیستتوده معنیدار بود. نتایج، بیانگر تأثیر بیش از هفت درصدی بقایای گندم بر افزایش عملکرد علوفه تر در سالهای اجرای آزمایش بود. بهترین تراکم کاشت ماشک جهت تولید علوفه و دانه در منطقه گچساران، بهترتیب 150 و 100 بوته در مترمربع تشخیص داده شد. در اکثر ویژگیهای مورد بررسی، کاربرد کود نیتروژن تأثیر معنیداری نداشت. نتایج برهمکنش نیتروژن و بقایای گیاهی نشان داد که کاربرد 15 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به صورت پیشکاشت، با افزایش نسبی عملکرد دانه، بهویژه با وجود بقایای گندم همراه بود، اما کاربرد مقدار بیشتر نیتروژن (30 کیلوگرم در هکتار)، با وجود یا عدم وجود بقایا، منجر به کاهش عملکرد دانه شد.