پیشبینی دمای ماهانه ایران با استفاده از پروژه پیشبینی اقلیمی دههای (DCPP) در دهه آینده (2028-2021)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 پژوهشگر پسا دکتری، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22059/jesphys.2022.327886.1007340چکیده
این پژوهش با هدف درستیسنجی و پیشبینی دههای دمای ماهانه ایران با استفاده از برونداد پروژه پیشبینی اقلیمی دههای (DCPP) که در پروژه مقایسه مدلهای جفتشده فاز ششم (CMIP6) مشارکت داده شده است، انجام شد. به این منظور از دو گروه داده شامل دمای 42 ایستگاه همدید و برونداد دو مدل BCC-CSM2-MR و MPI-ESM1-2-HR با تفکیک افقی 100 کیلومتر برای دوره گذشتهنگر (2019-1980) و دوره پیشبینی (2028-2021) استفاده شد. برای درستیسنجی مدلها از سنجههای آماری RMSE، MBE و PCC و نمودار تیلور استفاده شد. نتایج درستیسنجی نشاندهنده کارایی بهتر مدل MPI-ESM1-2-HR نسبت به مدل BCC-CSM2-MR در ایران میباشد. در مقابل مدل BCC-CSM2-MR بهخصوص در سواحل شمالی و جنوبی کشور با خطای قابلتوجهی همراه بوده و صرفاً در مناطق کوهستانی ایران عملکرد قابلقبولی را نشان داده است. نتایج بررسی دمای ماهانه دوره گذشتهنگر با استفاده از مدل MPI-ESM1-2-HR نشان داد که این مدل بهخوبی الگوهای دمایی کشور را به تصویر میکشد. پیشبینی دمای ایران برای دوره 2028-2021 نشان داد که بیهنجاری دما در دههی آینده در تمامی ماههای سال مثبت و بهطور متوسط 9/0 درجهسلسیوس افزایش مییابد. آنچه در این میان بسیار حائز اهمیت است بیهنجاری مثبت دمای ماههای مارس، آوریل، ژوئن و ژوئیه در تمامی پهنههای اقلیمی کشور است. بیهنجاری مثبت در این ماهها بیشاز یک درجه سلسیوس بوده که یک تهدید جدی برای محیطزیست و منابع آب ایران در سالهای آینده بهشمار میرود.