اثر تنش شوری بر توزیع یونی و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ارقام گندم

نویسندگان

1 استاد گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانش آموخته دکتری، گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه زاعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2018.242878.654386
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی واکنش ارقام گندم به تنش شوری از نظر صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی و درک بهتر ساز و کارهای تحمل به تنش شوری و دستیابی به منابع ژنتیکی مطلوب انجام گرفت. آزمایش بر روی 5 رقم گندم و دو سطح شوری (شاهد و 16 دسی زیمنس بر متر) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. نتایج نشان داد تنش شوری سبب کاهش معنی‌دار وزن اندام هوایی و ریشه گیاه، غلظت پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم ارقام مختلف گندم گردید و این کاهش در سطوح بالاتر تنش شوری، شدیدتر بود. میزان سدیم گیاه در نتیجه تنش شوری افزایش یافت به طوریکه همبستگی منفی و معنی‌داری بین ماده خشک شاخساره و غلظت یون سدیم بخش هوایی (886/0-) وجود داشت. علاوه بر این ارقام متحمل در مقایسه با ارقام حساس با بالا نگه داشتن نسبت پتاسیم به سدیم در شاخساره و ریشه عملکرد مناسب‌تری را در شرایط تنش شوری از خود نشان دادند، چنانچه نسبت پتاسیم به سدیم همبستگی مثبت و معنی داری (798/0) را با ماده خشک شاخساره ارقام نشان داد. ارقام متحمل شامل شعله و اروند سدیم کم‌تری را به بافت‌های بالایی خود انتقال دادند و ارقام حساس اترک و گلستان میزان سدیم بیشتری در بافت‌های خود داشتند. غلظت یون پتاسیم اندام‌های هوایی همبستگی مثبت و معنی‌داری (842/0) با ماده خشک شاخساره داشت. با توجه به همبستگی منفی و معنی دار بین غلظت سدیم و کلروفیل (927/0-) می‌توان گفت متابولیسم گیاه تحت تاثیر تنش شوری قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها