اهمیت صفات اگرو-مورفولوژیک در شرایط آبیاری تکمیلی به عنوان معیارهای انتخاب در به‌نژادی گندم بهاره

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه گنبد کاووس،

2 گروه به نژادی گیاهی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 به نژادی گیاهی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 گروه به نژادی گیاهی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.277185.654588
چکیده

این تحقیق به‌منظور بررسی ارتباط بین صفات زراعی و عملکرد دانه، با استفاده از 132 ژنوتیپ گندم بهاره و در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار؛ در مزرعه تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد کاووس انجام شد. تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ‌های مورد مطالعه از نظر همه صفات مورد نظر، تفاوت معنی داری داشتند. عملکرد دانه، همبستگی بسیار بالا و با سطح 01/0 با صفات زیست‌توده (71/0)، دوره پرشدن دانه (48/0)، سرعت پر شدن دانه (87/0)، وزن هزار دانه (66/0)، وزن سنبله (43/0)، وزن دانه در سنبله (43/0)، روز تا سنبله دهی (59/0-) و روز تا رسیدگی (57/0-) داشت. عملکرد دانه به عنوان صفت وابسته در نظر گرفته شد و صفات زیست‌توده، وزن هزار دانه و طول ، تعداد و وزن سنبله، به‌ترتیب وارد مدل رگرسیونی شدند. تجزیه کلاستر با استفاده از صفات وارد شده به مدل رگرسیونی و صفاتی که همبستگی بالایی با عملکرد دانه داشتند، انجام گرفت. نتایج تجزیه خوشه ای نشان داد که ژنوتیپ‌های گروه چهار شامل ژنوتیپ‌های شماره 10، 12، 16، 20، 22، 25، 31، 38، 53، 54، 67، 70، 72، 87، 96، 97، 98، 112 و 123 از نظر میانگین صفات عملکرد دانه، طول دوره پر شدن دانه، وزن هزار دانه، وزن سنبله، وزن دانه در سنبله، روز تا سنبله‌دهی و سرعت پر شدن دانه، برتر از ژنوتیپ‌های سایر گروه‌ها بودند.