تعیین ارتباط پیشایندهای رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی‌گری جو‌ سازمانی کارآفرینانه (موردمطالعه: شرکت پالایش گاز پارسیان)

نویسندگان

1 گروه فناوری، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jed.2024.367418.654284
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف تعیین ارتباط پیشایندهای رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی‌گری جو سازمانی‌ کارآفرینانه در شرکت‌ پالایش ‌گاز پارسیان استان فارس انجام شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت و روش، توصیفی_همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران، سرپرستان و کارکنان شرکت پالایش گاز پارسیان که شامل 385 نفر هستند، تشکیل داده است. حجم نمونه با توجه ‌به فرمول نمونه‌گیری مدل‌سازی معادلات ساختاری 169 نفر در نظر گرفته شد. در راستای جمع‌آوری داده‌ها، از سؤال‌های پرسش‌نامه‌های استاندارد استفاده گردید که به‌صورت تصادفی توزیع گردید. به‌منظور تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و مدل معادلات‌ ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS/24 و Smart PLS/3 استفاده شد. معیار R2 برای متغیرهای درون‌زا برابر و بزرگ‌تر از مقدار 33/0 (ملاک متوسط‌بودن معیار) است که نشان از برازش قوی مدل ساختاری دارد. همچنین از آنجایی‌که Q2 متغیرهای درون‌زا بالاتر از 33/0 است مدل از قدرت پیش‌بینی بالایی برخوردار است. میانگین مقادیر اشتراکی فوق برابر با 747/0 است و میانگین R2 متغیرهای درون‌زا برابر با 727/0 است. جهت محاسبه شاخص برازش بخش کلی مدل معیار GOF برابر با 736/0 است که نشان از برازش بسیار قوی و مناسب مدل کلی دارد.یافته‌ها: نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان داد که رفتار شبکه‌سازی با رفتار کارآفرینانه در شرکت پالایش گاز پارسیان ارتباط مثبت و معناداری ندارد که نشان از رد فرضیه اول دارد. جو کارآفرینانه سازمانی با رفتار کارآفرینانه در شرکت پالایش گاز پارسیان ارتباط مثبت و معناداری دارد که نشان از تأیید شدن فرضیه دوم دارد. ساختار سازمانی کارآفرینانه با رفتار کارآفرینانه در شرکت پالایش گاز پارسیان ارتباط مثبت و معناداری ندارد. ساختار سازمانی کارآفرینانه به ‌صورت غیرمستقیم رابطة مثبت و معناداری بر رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی‌گری جو کارآفرینانه سازمانی در شرکت پالایش گاز پارسیان دارد و شدت اثر متغیر میانجی برابر با 79/0 می‌باشد. رفتار شبکه‌سازی به‌ صورت غیرمستقیم رابطة مثبت و معناداری بر رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی‌گری جو کارآفرینانه در شرکت پالایش گاز پارسیان دارد و شدت اثر متغیر میانجی برابر با 84/0 می‌باشد. بنابراین از پنج فرضیه‌ پژوهش، دو فرضیه رد و سه فرضیه تایید شدند.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان اینگونه نتیجه‌گیری کرد که ایجاد و تقویت رفتار ‌شبکه‌سازی و ایجاد ساختارهای سازمانی تخت به‌ تنهایی منجر به بروز رفتارهای کارآفرینانه نمی‌شود؛ بلکه سازمان‌ها و شرکت‌ها باید محیط حمایت‌کننده‌ای را از اقدام‌های نوآورانه و کارآفرینانه از طریق حمایت مدیریت، سیستم‌ پاداش‌دهی مناسب، دسترسی به منابع کافی، انعطاف‌پذیری مرزهای سازمانی و تقویت ریسک‌پذیری مدیران، سرپرستان و کارکنان مهیا کنند. همچنین لازم است که مدیران به تشکیل شبکه‌های هدفمند برون‌سازمانی که منجر به نوآوری، شناسایی فرصت و تقویت ریسک‌پذیری ‌می‌شود، اهتمام بیشتری ورزند. ازآنجایی‌که حفظ چنین شبکه‌هایی ارزشمند است لازم است مدیران ارتباط‌ها، تضادها، موارد اخلاقی و توافق‌ها در شبکه‌ را به‌صورت اثربخش مدیریت کنند.