تاثیر تاریخ کاشت، تنش خشکی و اسید سالیسیلیک بر عملکرد و ویژگی های بیوشیمیایی کینوآ
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
3 گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
4 گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22059/ijfcs.2020.284610.654622چکیده
این آزمایش باهدف بررسی واکنش عملکرد و برخی صفات بیوشیمیایی کینوآ به تاریخ کاشت، تنش خشکی و محلولپاشی اسید سالیسیلیک (SA)، بهصورت کرتهای دوبار خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تاریخ کاشت (15 فروردین، 15 اردیبهشت و 15 خرداد) بهعنوان عامل اصلی، سطوح مختلف آبیاری (90، 60 و 30 درصد ظرفیت زراعی) بهعنوان عامل فرعی و محلولپاشی (SA با غلظت یک میلیمولار و آب بهعنوان شاهد) بهعنوان فاکتور فرعی-فرعی بودند. نتایج نشان داد که عملکرد دانه در تاریخ کاشت اردیبهشت (9/653 کیلوگرم در هکتار)، بهطور معنیداری بیشتر از فروردین (7/578) و خرداد (8/460 کیلوگرم در هکتار) بود. کاهش آب مصرفی تا 60 درصد ظرفیت زراعی، تأثیر معنیداری بر عملکرد دانه نداشت، ولی میزان این شاخص در 30 درصد ظرفیت زراعی، بهترتیب حدود 13 و 10 درصد کمتر از سطح اول و دوم آبیاری بود. محلولپاشی SA تنها در شرایط تنش شدید، باعث افزایش معنیدار عملکرد دانه نسبت به محلولپاشی آب شد. بالاترین درصد روغن (08/4) و ویتامین C (93/3 میلیگرم در گرم) دانه، در تاریخ کاشت اردیبهشت و عدمتنش آبیاری تولید شد. خاصیت آنتیاکسیدانی و محتوای کربوهیدرات دانه، رابطه منفی با عملکرد دانه نشان دادند. میزان پرولین، مالوندیآلدهید (MDA) و آسکورباتپراکسیداز (APX) با افزایش شدت تنش خشکی افزایش یافت، ولی SA، منجر به کاهش معنیدار این شاخصها شد. بهطورکلی نتایج نشان داد که تاریخ کاشت اردیبهشت، مناسبترین زمان کاشت کینوآ برای مناطق مشابه با بردسیر میباشد. باتوجه سیستم دفاع آنتیاکسیدانی کینوآ، این گیاه مقاومت بالایی به تنش خشکی دارد و استفاده از SA نیز میتواند در کاهش اثرات منفی تنش خشکی بر آن موثر باشد.