تاثیر تاریخ‏ کاشت، تنش‏ خشکی و اسید سالیسیلیک بر عملکرد و ویژگی‏ های بیوشیمیایی کینوآ

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 گروه مهندسی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22059/ijfcs.2020.284610.654622
چکیده

این آزمایش باهدف بررسی واکنش عملکرد و برخی صفات بیوشیمیایی کینوآ به تاریخ کاشت، تنش خشکی و محلول‏پاشی اسید سالیسیلیک (SA)، به­صورت کرت­های دوبار خرد شده بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تاریخ کاشت (15 فروردین، 15 اردیبهشت و 15 خرداد) به­عنوان عامل اصلی، سطوح مختلف آبیاری (90، 60 و 30 درصد ظرفیت زراعی) به­عنوان عامل فرعی و محلول‏پاشی (SA با غلظت یک میلی­مولار و آب به­عنوان شاهد) به­عنوان فاکتور فرعی-فرعی بودند. نتایج نشان داد که عملکرد دانه در تاریخ کاشت اردیبهشت (9/653 کیلوگرم در هکتار)، به‏طور معنی‏داری بیشتر از فروردین (7/578) و خرداد (8/460 کیلوگرم در هکتار) بود. کاهش آب مصرفی تا 60 درصد ظرفیت زراعی، تأثیر معنی­داری بر عملکرد دانه نداشت، ولی میزان این شاخص در 30 درصد ظرفیت زراعی، به‏ترتیب حدود 13 و 10 درصد کمتر از سطح اول و دوم آبیاری بود. محلول‏پاشی SA تنها در شرایط تنش شدید، باعث افزایش معنی­دار عملکرد دانه نسبت به محلول‏پاشی آب شد. بالاترین درصد روغن (08/4) و ویتامین C (93/3 میلی‏گرم در گرم) دانه، در تاریخ کاشت اردیبهشت و عدم‏تنش آبیاری تولید شد. خاصیت آنتی‏اکسیدانی و محتوای کربوهیدرات دانه، رابطه منفی با عملکرد دانه نشان دادند. میزان پرولین، مالون‏دی‏آلدهید (MDA) و آسکوربات‏پراکسیداز (APX) با افزایش شدت تنش خشکی افزایش یافت، ولی SA، منجر به کاهش معنی‏دار این شاخص‏ها شد. به‏طورکلی نتایج نشان داد که تاریخ کاشت اردیبهشت، مناسب‏ترین زمان کاشت کینوآ برای مناطق مشابه با بردسیر می‏باشد. باتوجه سیستم دفاع آنتی‏اکسیدانی کینوآ، این گیاه مقاومت بالایی به تنش خشکی دارد و استفاده از SA نیز می‏تواند در کاهش اثرات منفی تنش خشکی بر آن موثر باشد.