بررسی خصوصیات فیزیولوژیکی و زراعی گاوزبان اروپایی (Borago officinalis) در پاسخ به پیش‌تیمارآبی و محلول‌پاشی کیتوزان و اسید‌هیومیک

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران

2 استادیار دانشگاه محقق اردبیلی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، اردبیل، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2020.285454.654627
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر با آب خالص و محلول‌پاشی با کیتوزان و اسید‌هیومیک بر خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکردی گاوزبان اروپایی،آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در ایستگاه تحقیقات منابع طبیعی، گیاهان دارویی سامیان اردبیل در سال زراعی 96 اجرا شد. تیمار‌ها شامل پیش‌تیمار بذر در دو سطح (بدون پیش‌تیمار (شاهد) و پیش‌تیمار با آب به‌مدت 48 ساعت) و محلول‌پاشی در چهار سطح عدم ‌مصرف، 5/0 گرم ‌‌در ‌‌لیتر اسید‌هیومیک، یک گرم ‌در ‌لیتر کیتوزان و کاربرد همزمان اسید‌هیومیک و کیتوزان بودند. نتایج نشان داد که پیش‌تیمار بذر، با افزایش میزان رنگیزه‌های کلروفیل، موجب افزایش معنی‌دار عملکرد دانه نسبت به شاهد (23/1 برابر) و اجزای عملکرد شد. محلول‌پاشی (اسید‌هیومیک، کیتوزان و کاربرد همزمان اسید‌هیومیک و کیتوزان) در گیاهان حاصل از بذرهای پیش‌تیمار شده، موجب افزایش معنی‌دار عملکرد گل شد. اگرچه پیش‌تیمار به‌تنهایی‌ موجب افزایش وزن هزاردانه و عملکرد دانه شد، محلول‌پاشی افزایش مضاعف این صفات را در پی داشت، به‌طوری‌که در گیاهان حاصل از بذرهای پیش‌تیمار شده، کاربرد اسیدهیومیک، سبب افزایش معنی‌دار وزن هزار‌دانه (22/1 برابر) و کاربرد همزمان اسیدهیومیک و کیتوزان، باعث افزایش 69/1 برابری عملکرد بیولوژیک نسبت به شاهد شد. این نتایج نشان‌دهنده وجود اثرات هم‌افزایی پیش‌تیمار بذر و کاربرد برگی اسیدهیومیک بر خصوصیات زراعی و عملکردی گیاه دارویی گاوزبان اروپایی در شرایط مزرعه است.