تغییرات کارآیی نیتروژن، فسفر و پتاسیم در تعدادی از گونههای زراعی و هرز خانواده گندمیان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 استاد گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 استادیار، موسسه تحقیقات پنبه کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان
doi
10.22059/ijfcs.2020.262408.654500چکیده
در سالهای اخیر، مطالعة تنوع ژنوتیپی برای کارایی استفاده از عناصر غذایی، توجه محققین در سراسر جهان را به خود جلب کرده است. در این راستا، تغییرات کارایی استفاده از نیتروژن، فسفر و پتاسیم در شش گونه زراعی و هرز (گندم دوروم، جو معمولی، جو لخت، چاودم، یولاف وحشی و علفخونی)، در سال زراعی 95-94 در آزمایشی گلدانی بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، در دانشگاه علوم کشاورزی گرگان بررسی شد.آزمایش در دو شرایط عدم مصرف و مصرف کودهای نیتروژن، فسفر و پتاسیم بهمقدار مطلوبو اندازهگیری غلظت عناصر و ماده خشک در مراحل ساقهرفتن، گردهافشانی و رسیدگی انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشاندهندة تأثیر معنیدار فاکتورهای آزمایش بر شاخص کارآیی (نسبت ماده خشک به عنصر تجمعیافته در بوته)، نسبت کارآیی عناصر (نسبت ماده خشک در شاهد به ماده خشک در کوددهی) و شاخص برداشت عناصر (نسبت مقدار عنصر تجمع یافته در دانه به مقدار عنصر در کل ماده خشک) و عدم وجود اثرات متقابل معنیدار بین آنها برای صفات مورد بررسی در هر سه مرحله بود. همچنین، نتایج حاکی از کاهش معنیدار صفات یاد شده در نتیجه مصرف کودهای شیمیایی بود. با توجه به نتایج این مطالعه، ارزیابی کارایی عناصر در مراحل اولیه رشد برای مقایسه یا غربال ژنوتیپها کافی نیست و باید در مراحل پیشرفتهتر رشد، بهویژه رسیدگی انجام شود. همچنین، با توجه به تنوع چشمگیر بین ژنوتیپهای مورد مطالعه از نظر شاخصهای کارایی عناصر، انجام مطالعات مفصلتر در زمینة تنوع ژنوتیپی برای شناسایی صفات مرتبط با کارایی عناصر معدنی مفید بهنظر میرسد.