بررسی پدیده همبوسی مدها در روشهای MASW و MALW
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jesphys.2021.304373.1007223چکیده
تخمین پروفیل سرعت موج برشی لایههای سطحی در پروژههای مهندسی از اهمیت بالایی برخوردار است. این پارامتر بهعنوان مثال در پروژههای ژئوتکنیکی بهمنظور دستهبندی نوع خاک و در پروژههای مهندسی زلزله برای تعیین پاسخ ساختگاه مورد استفاده قرار میگیرد. در حال حاضر روشهای مختلفی برای تخمین پروفیل سرعت موج برشی وجود دارد که از میان آنها روشهای MASW و MALW بهواسطه سرعت اجرای بالا، هزینه کم و در مواردی غیرمخرب بودن، بسیار پرکاربرد هستند. یکی از مشکلات مهم پیش روی روشهای امواج سطحی پدیده همبوسی مدهاست که در حضور تباین شدید سرعتی (شرایط مرسوم نهشته شدن رسوبات جوان روی سنگبستر) رخ میدهد. این پدیده میتواند منجر به تفسیر غلط ازمنحنی پاشش و حصول مدل سرعتی اشتباه شود. این موضوع برای تصمیمسازی در پروژههای مهندسی میتواند بسیار خطرناک باشد. در این مطالعه ضمن بررسی شرایط ایجاد همبوسی مدها، عملکرد دو روش تحلیل امواج سطحی فوق در حضور این مشکل مقایسه شده است. نتایج نشان میدهد برخلاف روش MASW که به وجود تباینهای سرعتی بالا حساسیت زیادی دارد، روش MALW در مقابل این شرایط پیچیده عملکرد مطلوبی از خود نشان میدهد. همچنین در این مطالعه نشان داده شده است که با استفاده از روش HVSR در کنار روشهای امواج سطحی میتوان فرکانس وقوع همبوسی را نیز پیشبینی کرد و از منحنی H/V حاصل در وارونسازی همزمان با دادههای امواج سطحی بهره برد. روشن است که این موضوع از عدمقطعیت ذاتی موجود در روشهای ژئوفیزیکی کاسته و بر دقت مدل سرعتی نهایی میافزاید.