شناسایی پیشران‌های کلیدی توسعه گردشگری عشایری(مطالعه موردی: جشنواره منطقه عشایری قره‌قیه آذربایجان شرقی)

نویسندگان

1 دکتری گروه آموزشی برنامه ریزی روستایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، محقق پسادکتری INSF، تبریز، ایران.

doi
چکیده

مقدمه:  گردشگران دیگر به دنبال خدمات پیش‌پا‌افتاده نیستند و دوران پست‌مدرن اثرات خود را بر صنعت گردشگری با الهام از گردشگری خاص نشان داده است. با توجه به اینکه مناطق عشایری به‌عنوان یک میراث فرهنگی، شامل ویژگی‌های خاص و ارزش‌های ناملموس و معنوی هستند، به نظر می‌رسد سبک زندگی عشایری با این بازار جدید گردشگری بسیار سازگار باشد.هدف پژوهش:  جشنواره فرهنگی ورزشی قره‌قیه انتقال‌دهنده فرهنگ، زیست‌بوم، آشنایی مردم و قابلیت‌های زندگی عشایر بوده، در وجه مشارکت و اسب‌سواری زنان منحصر‌به‌فرد است و علت اصلی استقبال گردشگران نیز همین است. یکی از چالش‌های اصلی توسعه روستایی و عشایری، عدم‌قطعیت بوده و مقوله توسعه صنعت گردشگری می‌تواند با آینده‌نگاری و طراحی پیشران‌های کلیدی منجر به توسعه منطقه‌ای شود؛ بنابراین هدف تحقیق حاضر، شناسایی پیشران‌های کلیدی توسعه گردشگری عشایری مبتنی بر جشنواره فرهنگی – ورزشی و سوارکاری منطقه عشایری قره‌قیه در استان آذربایجان شرقی است.روش­ شناسی تحقیق: روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و به لحاظ ماهیت و گردآوری اطلاعات از نوع توصیفی - تحلیلی و بر مبنای ماهیت داده‌ها ترکیبی و به لحاظ زمان از نوع آینده‌نگاری است. حجم نمونه پژوهش حاضر متشکل از ۳۰ نفر پانل افراد پاسخگو است. برای آینده‌نگاری و پردازش ماتریس تأثیرات متقابل از روش میک‌مک استفاده شده است.قلمروجغرافیایی پژوهش: جشنواره قره‌قیه به‌عنوان حرکت عظیم فرهنگی و ورزشی در شمال غرب کشور در منطقه عشایری قره‌قیه در شهرستان کلیبر استان آذربایجان شرقی به‌عنوان موردمطالعه هرساله در اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود.یافته ­ها و بحث: تعداد 21 متغیر تأثیرگذار بر توسعه گردشگری عشایری مبتنی بر جشنواره فرهنگی – ورزشی منطقه عشایری قره‌قیه در استان آذربایجان شرقی با استفاده از جلسه مصاحبه به روش پانل انتخاب شد.نتایج: تعداد شش پیشران کلیدی برای رهیافت توسعه گردشگری منطقه عشایری محدوده موردمطالعه شناسایی شد. بر اساس نتایج، متغیر «سوارکاری بانوان به‌عنوان قهرمان رقابت‌های سوارکاری جشنواره» و «نوستالژی به معنای احساسات مثبت برانگیخته‌شده و به‌عنوان یک عامل انگیزشی برای گردشگران جهت حضور در رویداد فرهنگی- ورزشی» در رتبه اول و دوم اثرگذاری قرار گرفته و بیشترین سهم را داشتند.