فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بارش به‌عنوان یکی از متغیرترین پدیده‌های هواشناختی به‌شمار می‌رود که نوسان‌های بسیار شدیدی را در بُعد زمانی-مکانی نشان می‌دهد. چنین نوسان‌هایی در ساختار بارش، نتیجه تأثیرپذیری آن از فرایندهای پیچیده‌ایی است که در میان-مقیاس، بزرگ-مقیاس و مقیاس محلی فعال‌اند. در این مطالعه به‌منظور، شناسایی رفتار مقیاسی و خصوصیات چندفرکتالی سری زمانی بارش روزانه در منطقه غرب-جنوب غرب ایران، تحلیل فرکتالی-چندفرکتالی نوسان‌های روندزدایی‌شده (DFA2, MF-DFA2)، برروی سری زمانی 6 ایستگاه سینوپتیک واقع در منطقه یادشده که دارای آمار بلندمدت بودند، اجرا شد. نتایج حاصل ازDFA2  نشان داد که دو نقطه تقاطع به‌ترتیب در 180 و 550 روز در سیگنال بارش وجود دارد، این نقاط تقاطع به وجود سه رژیم مقیاسی متفاوت در بارش منطقه موردمطالعه اشاره دارند. از سویی نتایج حاصل از MF-DFA2 مشخص کرد که نمایه هرست تعمیم‌یافته (hq) با افزایش مقیاس زمانی بارش، همگرا شده‌اند، چنان‌که اختلاف بین نوسان‌های کوچک  با نوسان‌های بزرگ  در سری‌های زمانی کوچک-مقیاس بسیار بزرگ‌تر از سری‌های زمانی بزرگ-مقیاس است؛ بنابراین در کوچک-مقیاس، دوره‌هایی با نوسان بزرگ، به‌روشنی از دوره‌های با نوسان‌های کوچک، قابل تشخیص‌اند. سایر خصوصیات چندفرکتالی شامل کاهش hq ضمن افزایش مرتبه نوسان (q)، و غیرخطی‌بودن نمایه جرم  نسبت به q، دلالت بر ماهیت چندفرکتالی، رفتار مقیاسی چندگانه و حافظه غیرخطی سیگنال بارش ایستگاه‌ها مورد مطالعه دارند. خصوصیات تکینگی سیگنال بارش نیز نشان دادکه طیف تکینگی کل ایستگاه‌ها، نامتقارن بوده و دارای دُم‌های چپ بلند هستند که چنین الگوی در طیف تکینگی، دلالت بر نقش غالب نوسان‌های بزرگ در ساختار چندفرکتالی سیگنال بارش دارد. همچنین، پهنای طیف تکینگی نیز نشان می‌دهد که خاصیت چندفرکتالی و شدت نوسان‌های بارشی در ایستگاه‌های خرم‌آباد، دزفول و کرمانشاه شدیدتر از ایستگاه‌های آبادان، اهواز و سنندج است.