فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با وجود مزایای کشت پاییزه در مقایسه با کشت‌ بهاره، عمده‌ترین مشکل در کشت پاییزه، اثرات تنش یخ‌زدگی بر رشد و عملکرد گیاهان می‌باشد؛ بنابراین شناسایی ارقام متحمل یخ‌زدگی، راه‌کار مناسبی برای رفع این مشکل محسوب می‌شود. در همین راستا، مطالعه‌ای با هدف ارزیابی تحمل یخ‌زدگی در 40 ژنوتیپ‌ منتخب عدس در سال زراعی 97-1396 به‌صورت طرح بلوک‌ کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. کمترین دمای ثبت ‌شده در طول دوره رشد، 12- درجه سانتی‌گراد بود. درصد بقای ژنوتیپ‌ها بین 53 تا 92 درصد متغیر بود و بالاترین درصد بقا (92 درصد) در ژنوتیپ‌های MLC8 و MLC33 مشاهده شد. تعداد 25 ژنوتیپ، دارای بقای بالای 75 درصد بودند. بیشترین ارتفاع بوته در ژنوتیپ MLC13 با 61 سانتی‌متر و بیشترین تعداد غلاف بارور در ژنوتیپ MLC22 با 96 غلاف در بوته مشاهده شد. ژنوتیپ‌های MLC16، MLC454، MLC458، MLC71 و MLC303 دارای وزن صد دانه بیشتر از سه گرم بودند. بیشترین میزان زیست‌توده و عملکرد دانه در ژنوتیپ MLC334، به‌ترتیب با 3159 و 383 گرم در مترمربع تولید شد. گروه‌بندی خوشه‌ای و مقایسه میانگین گروه‌ها با میانگین کل نشان داد که هشت ژنوتیپ MLC8، MLC12، MLC13، MLC33، MLC74، MLC103، MLC469 و MLC742 درصد بقا و عملکرد دانه بیشتری نسبت به میانگین کل داشتند. به‌طورکلی هشت ژنوتیپ از 40 ژنوتیپ مورد مطالعه، بقای بالایی در دمای 12- درجه سانتی‌گراد داشتند و همچنین از نظر عملکرد دانه نیز برتر از سایر ژنوتیپ‌ها بودند، با این ‌وجود، تداوم آزمایش‌ها جهت تائید تحمل یخ‌زدگی این ژنوتیپ‌ها ضروری است.