سنتز سبز و مشخصه ‌یابی نانوذرات روی اکسید با استفاده از عصاره گیاه زوفای ایرانی و بررسی ویژگی‌های ضد‌اکسیدانی و ضدباکتریایی

نویسندگان

1 گروه شیمی،‌ دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران

2 گروه شیمی،‌دانشکده علوم،‌دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22036/cr.2025.442136.1234
چکیده

روش‌های سنتز سبز نانوذرات به دلیل سادگی، کاهش هزینه، زمان و انرژی بیشتر نسبت به روش های شیمیایی و فیزیکی اولویت دارند. هدف از مطالعه حاضر، سنتز سبز نانوذرات اکسید روی (ZnO.NB) زیست سازگار با استفاده از عصاره گل گیاه زوفای ایرانی (Nepeta bracteate Benth.) و بررسی و مقایسه اثرات ضداکسیدانی و ضدباکتریایی آن با نانوذرات ZnO سنتز شده به روش شیمیایی است. بر اساس بررسی های فیزیکی و شیمیایی انجام شده، نانوذرات ZnO.NB دارای ساختار ورتزیت (Wurtzite) هگزاگونال، کروی شکل با اندازه ۵/۵۸ نانومتر و بار سطحی ۱۹- میلی ولت هستند. مطالعات زیستی نشان داد که نانوذرات ZnO.NB ایمن تر و زیست سازگارتر از نانوذرات ZnO هستند. همچنین خواص ضداکسیدانی نانوذرات ZnO.NB، ۵/۳ برابر نانوذرات ZnO بود. از سوی دیگر مشخص شد که اثر ضدباکتریایی نانوذرات ZnO.NB بر علیه باکتری های گرم مثبت و گرم منفی کمتر از نانوذرات ZnO است. بنابراین، استفاده از عصاره گیاه در حین سنتز نانوذرات اکسید روی،‌ ویژگی های جدیدی به این نانوذرات می بخشد که می‌تواند دامنه کاربرد این نانوذرات را در حوزه های مختلف گسترده تر کند.