ارتباط کانی‌سازی مس با داده‌های مغناطیس در منطقه سوناجیل و تشخیص مناطق کانی‌سازی به کمک مدل‌سازی و تفسیر این داده‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشیار، گروه ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 دانشیار، گروه ژئوفیزیک، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.284209.1007132
چکیده

منطقه سوناجیل در 17 کیلومتری شهر هریس در استان آذربایجان‌شرقی قرار دارد. واحدهای سنگ­شناختی اصلی این منطقه از قدیم به جدید عبارت‌اند از: توده­های آتشفشانی- آذرآواری، استوک سوناجیل پورفیری، توده گرانیتوئیدی اینچه، توده آتشفشانی پلیوکواترنری اکوزداغی. استوک سوناجیل پورفیری میزبان کانی­سازی مس پورفیری می­باشد. با توجه به زمین­شناسی اندیس سوناجیل و همراهی کانی­سازی سولفیدی با فلزهایی مانند مگنتیت می­توان از روش مغناطیس­سنجی برای اکتشاف احتمالی کانسار مزبور استفاده کرد؛ در این مطالعه روش مغناطیس­سنجی به‌عنوان یک روش غیرمستقیم برای شناسایی کانسار مس استفاده می­شود. مثال‌های متعددی برای استفاده از این روش (به‌خصوص روش مغناطیس­سنجی هوابرد) برای اکتشاف کانسار مس وجود دارد که می‌توان به پروژه مس در منطقه کادیا در استرالیا و همچنین استفاده از روش مغناطیس­سنجی برای اکتشاف کانی­زایی مس و طلا در منطقه اکتشافی پلی­متال باشماق هشترود؛ اشاره کرد. پس از اعمال تصحیحات روزانه وIGRF ، پردازش داده­ها با اعمال فیلترهایی نظیر برگردان به قطب، ادامه فراسو، مشتق قائم و سیگنال تحلیلی بر روی داده­ها انجام شد. مدل­سازی سه‌‌بعدی داده­ها توسط نرم‌افزار Mag3d انجام شد. با توجه به نتایج مدل­سازی و تفسیر برداشت­هایIP  و مقاومت‌ویژه و نیز اطلاعات حفاری و زمین‌شناسی، ارتباط مستقیم کانی­سازی مس و مغناطیس به اثبات می­رسد به این ترتیب که با افزایش شدت میدان مغناطیسی کانی‌سازی مس در منطقه افزایش می­یابد. با مقایسه و تفسیر نتایج مغناطیسی به­دست آمده و ارزیابی آنها با اطلاعات زمین­شناسی به احتمال وجود کانی مگنتیت و به‌تبع آن مس در منطقه تا حد زیادی پی­برده می‌شود.