نوسانات دوپلری در اسپیکول‌های خورشید بر اساس داده‌های آیریس

نویسندگان

1 استادیار، گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.313155.1007258
چکیده

در این تحقیق با اندازه‌گیری‌های طیفی ثبت شده توسط تلسکوپ فضایی آیریس (Interface Region Imaging Spectrograph) مربوط به تاریخ هفدهم آگوست 2014 خواص نوسانی سیخک‌های (اسپیکول‌های) خورشید را بررسی می‌‌کنیم. هدف اصلی آیریس مشاهده حرکت مواد، نوسانات، جذب انرژی و تولید گرما در منطقه کمتر شناخته شده جو خورشید است که برروی رفتار جو زمین، عملکرد ماهواره‌ها، شبکه‌های انتقال برق و ارتباطات رادیویی نیز تأثیر می‌‌گذارد.  انتقال انرژی از طریق امواج و نوسانات می‌‌تواندنقش مهمی در درک دینامیک خورشید و علت افزایش ناگهانی دمای جو خورشید تا چندین میلیون کلوین از ناحیه انتقال به‌سمت تاج خورشید داشته باشد. با برازش گوسی نمایه‌های شدت در طول‌موجSi IV  توانستیم جابه‌جایی‌های سرعت دوپلری را تا ارتفاع 4200 کیلومتری از لبه خورشید در امتداد سیخک‌ها محاسبه کنیم. میانگین دامنه سرعت دوپلری از لبه خورشید تا ارتفاع 4200 کیلومتری از 12 الی 15 کیلومتر بر ثانیه (جابه‌جایی آبی) تا 10 الی 15 کیلومتر بر ثانیه (جابه‌جایی قرمز) به‌دست آمد. نتایج تحلیل نوسانات به روش موجک، نوسانات شبه پریودیکی با پریودهای غالب 3، 5 و 8 دقیقه‌‌ای را آشکار کرد. با توجه به نتایج این تحقیق پیشنهاد می‌‌شود که سهم اصلی نوسانات شیفت دوپلری در سیخک‌های خورشید که به‌طور عرضی عمود بر محور سیخک‌های خورشیدی مشاهده شده است ناشی از امواج کینک و آلفون باشد. این امواج می‌‌توانند در گرم کردن تاج خورشید تا دو میلیون کلوین نقش مهم داشته باشند.