بررسی کارایی روش‌های بازسازی نواقص آماری در رابطه با پارامتر بارش در مناطق خشک ایران

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.314958.1007269
چکیده

نواقص آماری عاملی رایج در داده‌های اقلیمی هستند و برای تخمین آنها تا به‌حال روش‌های متنوعی توسعه یافته‌اند. در این میان، روش‌های نسبت‌نرمال، رگرسیون خطی، رگرسیون چندمتغیره و عکس مجذور فاصله یا IDW از کاربرد گسترده‌ای در مطالعات منابع طبیعی کشور ما برخوردار هستند. در پژوهش حاضر، قابلیت هر یک از روش‌های مذکور در بازسازی نواقص آماری بارش روزانه، ماهانه و سالانه مناطق خشک کشور متناسب با میزان نسبت نقص داده از 5 درصد تا 50 درصد داده‌ها موردارزیابی قرارگرفت. نتایج نشان داد که هر روش متناسب با شرایط میزان داده­های گم‌شده از عملکرد متفاوتی برخوردار است. روش رگرسیون چند متغیره هنگامی که نقص داده‌ها زیاد نباشد از دقت بیشتری در بازسازی داده‌های روزانه برخوردار است ولی در کل به میزان نسبت داده‌های گم‌شده حساس می‌باشد. روش نسبت‌نرمال در بازسازی نواقص بارش روزانه مناسب نیست ولی نسبت به میزان نقص داده‌ها از سایر روش‌ها پایدارتر است. در سری‌های زمانی ماهانه عملکرد IDW و سپس نسبت نرمال مناسب است. در سری‌های سالانه به‌ترتیب، روش همبستگی خطی، نسبت‌نرمال و IDW عمکرد بهتری دارند. در کل هر روش متناسب با شرایط بایستی مورد استفاده قرارگیرد و پیشنهاد می‌شود برای بازسازی نواقص آماری، یک بسته نرم‌افزاری برای کل کشور ارائه شود.