تأثیر کم‌آبیاری، مایکوریزا و سیستم تغذیه‌ نیتروژن بر ویژگی‌های شیمیایی خاک، محتوای روغن و عملکرد بیولوژیک خرفه (Portulaca oleracea L.)

نویسندگان

1 استاد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری زراعت دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشیار گروه علوم سلولی مولکولی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

5 استاد گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2019.267828.654535
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تلفیقی منابع کود نیتروژن (دامی و اوره) و مایکوریزا در شرایط تنش کم‌آبی بر ویژگی‌های شیمیایی خاک و عملکرد بیولوژیک و روغن خرفه، آزمایشی در سال‌های 1394-1395 در شهر قم، به‌صورت فاکتوریل اسپلیت‌پلات و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای اصلی شامل دو سطح آبیاری (آبیاری در سطح 50 و 70 درصد آب قابل‌استفاده) و دو سطح مایکوریزا (با و بدون مایکوریزا)بودند. شش سطح کودی نیتروژن، تلفیقی از کود دامی (گوسفندی و مرغی) و کود شیمیایی اوره شامل (بدون کود، 100% کود دامی، 75% کود دامی و 25% اوره، 50 درصد کود دامی و 50% اوره، 25% کود دامی و 75% اوره و 100% اوره) به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند.نتایج نشان داد که تنش کم‌آبی سبب کاهش هدایت الکتریکی، کلونیزاسیون قارچ مایکوریزا (3/30 و 3/15 درصد به ترتیب در سال اول و دوم)، محتوای نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم خاک و عملکرد بیولوژیک (3/21 و 7/17 درصد به ترتیب در سال اول و دوم) و افزایش محتوای روغن برگ خرفه شد. همچنین کود دامی در تلفیق با کود اوره و مایکوریزا، با تعدیل اثرات منفی تنش کم‌آبی و افزایش دسترسی عناصر غذایی سبب افزایش عملکرد بیولوژیک (50% کود دامی و 50% اوره) و محتوای روغن برگ خرفه (25% کود دامی و 75% اوره) و کاهش مصرف کود اوره شدند. تجزیه بقایای گیاه شورزیست خرفه در خاک، باعث افزایش هدایت الکتریکی و میزان پتاسیم خاک شد و با تعدیل اثرات منفی تنش کم‌آبی توانست عملکرد بیولوژیک قابل قبولی را در شرایط کمبود آب تولید نماید.