امکان‌سنجی استفاده از محصولات سنجنده مودیس به‌منظور اقلیم‌شناسی آب قابل‌بارش در ایران

نویسندگان

1 استاد دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری، گروه ژئودزی، دانشکده مهندسی نقشه‌ برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی، تهران، ایران

4 دانش‌آموخته دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.316582.1007274
چکیده

در این پژوهش به اعتبارسنجی محصولات آب قابل‌بارش سنجنده مودیس بر روی ایران پرداخته شده است. به این منظور داده‌های ماهانه سطح سوم مودیس در بازه زمانی 2003 تا 2015 و داده‌های روزانه سطح دوم، طی ماه ژانویه 2004 و ژوئیه 2008 برای محدوده ایران از وب‌سایت مودیس اخذ شد. سپس داده‌های ماهانه با داده‌های ERA-Interim و داده‌های روزانه با داده‌های رادیوسوند مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در مقیاس ماهانه، ویژگی‌های داده‌های آب قابل‌بارش مودیس در مقایسه با داده‌های ERA-Interim دارای الگوی فضایی خوشه‌ای‌تر، تغییرپذیری مکانی بالاتر، ارتباط فضایی قوی‌تر با داده‌های ارتفاع و میانگین آب قابل‌بارش سالانه مشابه (24/12 میلی‌متر؛ علی‌رغم اختلاف ماهانه آب قابل‌بارش) می‌باشد. این ویژگی‌ها حاکی از آن است که محصولات سنجنده مودیس، جهت اقلیم‌شناسی آب قابل‌بارش در ایران بسیار کارآمد هستند. همچنین مقایسه آب قابل‌بارش مودیس با داده‌های رادیوسوند در شرایط متفاوت جوی انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که در شرایط آسمان صاف و همراه با دید افقی بالا، آب قابل‌بارش حاصل از محصولات مودیس و داده‌های رادیوسوند، ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند (ضریب تعیین=73 درصد در ژوئیه 2008). درحالی‌که ضریب تعیین در طی شرایط ابرناکی و دید افقی پایین (کمتر از 10 کیلومتر) در تمامی ایستگاه‌ها به شدت کاهش می‌یابد (ضریب تعیین=05/0 درصد در ژوئیه 2008). با توجه به این نتایج، صحت آب قابل‌بارش مودیس در مقایسه با داده‌های رادیوسوند وابسته به شرایط جوی می‌باشد.