تضاد و تفاوت در تربیت مبتنی بر گفت‌وگو با نظر به دیدگاه‌های ملاصدرا

نویسندگان

1 دانشیار، رشته فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

2 استاد، رشته فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 نویسنده مسئول: دانشیار، رشته فلسفه تعلیم‌وتربیت، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

هدف مقاله حاضر، تبیین جایگاه تضاد و تفاوت میان شرکت‌کنندگان در گفت‌وگو بر اساس نگرش وجودی صدرالمتألهین است. برای این منظور، از روش استنتاجی استفاده شد و آرای ملاصدرا در خصوص هستی، انسان و معرفت مورد بازخوانی قرار گرفت و جایگاه تضاد و نقش محوری آن در تربیت گفت‌وگویی تبیین شد. دیدگاه‌های رایج نیز که بر گفت‌وگو در فرایند تعلیم‌وتربیت تمرکز کرده بودند، مورد نقد و بررسی قرار گرفتند و مشخص شد دیدگاه­های مذکور، تضاد و تفاوت را محدود پنداشته­ و به‌این‌علت، درک و توصیف آن‌ها از تربیت مبتنی بر گفت‌وگو با کاستی­هایی مواجه است. سپس نقش وجود شناسانه تضاد و تفاوت در نگرش صدرایی بررسی شد و تبیینی متمایز از تربیت مبتنی بر گفت‌وگو ارائه گردید که متفاوت با دیدگاه­های رایج است. در ادامه دستورالعمل­هایی برای گفت‌وگومحور ساختن جریان تربیت به دست‌اندرکاران تعلیم‌وتربیت پیشنهاد و بر این نکته تأکید شد که تربیت گفت‌وگویی، زمانی در مسیر حقیقی و اصیل خود قرار می­گیرد که تضادها و تفاوت­ها بین طرفین گفت‌وگو رسمیت یابد و این امر، مستلزم مواجهه­ای وجودگرایانه ­با انواع تفاوت­ها و تضادها است.