فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع این نوشتار چگونگی تبیین نمادین علم اجمالی در دانش اصول می‌باشد. برای این منظور می‌باید بیان نمادین ما بتواند به‌خوبی خصوصیاتی از علم اجمالی را که در اصول فقه پیرامون آن‌ها بحث شده است، بازنمایی کند. ازاین‌رو پس از مقدمه و معرفی علم اجمالی به مبحث منجزیت و انحلال علم اجمالی اشاره می‌کنیم. در ادامه با مطرح کردن دیدگاهی که توسط برخی از پژوهشگران معاصر (محمود مروارید) در مسئلة ماهیت علم اجمالی مطرح شده، خواهیم دید که براساس آن، متعلق علم اجمالی برحسب گزاره‌ای فصلی تبیین‌پذیر است. اما با توجه به پیش‌فرض مهم دیگری که در این دیدگاه مورد تایید ایشان قرار گرفته، ماهیت علم اجمالی و تفصیلی را یکی دانسته و تفاوت آن‌ها را صرفا در تفاوت متعلقشان می‌داند، نشان می‌دهیم که این دیدگاه نمی‌تواند مبنایی برای بیان نمادین علم اجمالی تلقی گردد و تمامی خصوصیات مورد انتظار از آن را در دانش اصول بازنمایی کند. به همین جهت با استناد به برخی از دانش‌وران اصول که علم اجمالی را ترکیبی از یک علم و دو جهل می‌دانند، صوری‌سازی مطرح در دیدگاه یادشده را تکمیل نموده و علم اجمالی را به صورت یک اطلاع (از گزاره‌ای فصلی) و دو عدم اطلاع (نسبت به مولفه‌های آن) نمادین می‌سازیم:   همچنین نشان می‌دهیم که این بیان نمادین از علم اجمالی به‌خوبی ویژگی‌های موردنظر دانش‌وران اصول را در این مورد بازنمایی می‌کند.