بررسی تنوع ژنتیکی مقاومت به بیماری بلاست در برخی ژنوتیپ‌های برنج ایرانی و هوازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی تولید و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه مهندسی تولید و به نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان

3 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان

doi
10.22059/ijfcs.2019.271876.654560
چکیده

بلاست با عامل قارچی Magnaporthe oryzae B.C. Couch و با فرم غیرجنسی Pyricularia grisea CookeSacc. از مهم­ترین بیماری­های گیاهی جهان می­باشد که به علت انتشار سریع و مخرب آن در شرایط مناسب رطوبتی، بیماری اصلی ­برنج است. این پژوهش به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی 53 ژنوتیپ شامل برنج­های ایرانی و هوازی غیرایرانی از لحاظ مقاومت به بیماری بلاست انجام گرفت. آزمایش در دو سال و به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه، طی بهار و تابستان 1396 و 1397 صورت گرفت. به‌منظور محاسبه سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری AUDPC از زمان ظهور لکه­های بلاست، نمونه­برداری در پنج مرحله انجام شد. پس از مقایسه میانگین و با هدفکسبیکنتیجهکلیازمیزان مقاومت ژنوتیپ­ها، رتبه­بندیآن‌ها بهروشآروناچالامانجامگرفتونتایجنشاندادکهارقام نعمت، سپیدرود، 67-2-IR82310-B-B، IR83749-B-B-46-1، IR82589-B-B-114-3، IR81422-B-B-200-4، IR82616-B-B-64-3، IR82589-B-B-84-3 و  IR82635-B-B-143-1 بیشترین رتبه را کسب کردند و در نتیجه در گروه مقاوم قرار گرفتند و ارقام حسن سرایی، چمپابودار، قصرالدشتی، شاه پسند، دمسیاهi، عنبر بو، اهلمی طارم، صدری، رشتی سرد و غریب با بیشترین مقدار آلودگی، کمترین مقدار رتبه را به خود اختصاص دادند  در نتیجه جزو ژنوتیپ­های بسیار حساس و نیمه حساس قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه­ای، ژنوتیپ‌ها در شش گروه قرار گرفتند و نتایج، تأیید کننده نتایج آروناچالام بود. تجزیه تابع تشخیص با در نظر گرفتن دو گروه برنج­های ایرانی و غیرایرانی با داشتن آماره لاندای ویلک 561/0، اختلاف معنی­داری را بین دو گروه نشان داد (p <0.001) و بر اساس این تجزیه، دو گروه، بیشترین تمایز را از لحاظ تیپ آلودگی، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (AUDPC) و شدت آلودگی در مرحله سوم نشان دادند.