بررسی اثرات حوزه نزدیک و جهت‌پذیری در مطالعات تحلیل‌خطر زلزله – مطالعه موردی گسل دورود

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.307079.1007236
چکیده

در این مطالعه، با توجه به واقع شدن شهر دورود در حوزه نزدیک گسل دورود، اثرات حوزه نزدیک و جهت‌پذیری ناشی از آن بررسی شده است. اثرات حوزه نزدیک و جهت‌پذیری، می‌تواند منجر به ایجاد پالس‌های پریودبلندی در جنبش زمین شده و برای ساختارهایی با پریودبلند از قبیل پل‌ها که در نزدیکی گسل‌هایی با نرخ فعالیت بالا هستند، گنجاندن اثرات جهت‌پذیری در روابط کاهندگی می‌تواند تأثیر زیادی در نتایج تحلیل‌خطر لرزه‌ای واقع‌گرایانه داشته باشد. گسل دورود در هنگام رخداد زمین‌‌لرزه برای پریود‌های بلند در محدوده شهر دورود، می‌تواند موجب تشدید پارامترهای جنبش زمین شده و باعث خسارات جدی در این محدوده ‌شود. در این مطالعه، پارامتر‌های جنبش نیرومند زمین در تحلیل‌خطر احتمالاتی زمین‌‌لرزه با اعمال جهت‌پذیری برای محدوده گسل دورود برآورد شده است. همچنین با بررسی واهمافزایی خطر زمین‌‌لرزه، تأثیر جهت‌پذیری برای میزان مشارکت فاصله و بزرگا در برآورد پارامتر شتاب جنبش زمین ارزیابی شده است. در دوره بازگشت‌های بلند‌مدت و کوتاه‌مدت، تأثیر جهت‌پذیری برای پریود‌های مختلف برای پارامتر شتاب جنبش نیرومند زمین با روش سامرویل و آبراهامسون برآورد و موردارزیابی قرار گرفته است. مقدار شتاب برآوردشده برای سه دوره بازگشت، 50، 475 و 2475 سال و در پریود‌های 75/0، 1، 2، 3 و 4 محاسبه و ارزیابی شده است. مقدار پارامتر شتاب جنبش زمین با افزایش دوره بازگشت و پریود رابطه مستقیم داشته به‌طوری‌که بیشترین مقدار افزایش شتاب با تأثیر جهت‌پذیری، در دوره بازگشت 2475 سال و در پریود 4 ثانیه، 16/17 درصد محاسبه شد.