مطالعه عنصری هواویزهای ریزشی شهر یزد با بهرهگیری از روش بینابنگاری فروشکست القایی لیزری
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده فیزیک، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استادیار، دانشکده فیزیک، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22059/jesphys.2021.308120.1007242چکیده
امروزه یکی از مهمترین عوامل آلایندههای محیطی در مناطق خشک و نیمهخشک وجود زیاد ذرات بسیار ریز هواویز در هوا است. نخستین گام برای مهار و کاهش اثرات مخرب هواویزها، مطالعه و شناسایی دقیق ساختار و ویژگیهای عنصری ذرات هواویز است. هدف از این پژوهش مشخصهیابی ساختاری و عنصری هواویزهای ریزشی شهر یزد از جمله توزیع اندازه ذرات، ریختشناسی و تحلیل عنصری این دسته از ذرات است. بدینمنظور در این مقاله از ابزارهای شناسایی ساختاری و عنصری از جمله SEM، EDX، LIBS و XRD بهره برده شده است. مطالعه عنصری نمونهها با استفاده از روش بینابنگاری فروشکست القایی لیزری (LIBS) صورت گرفت و در مجموع 74 خط نشری اتمی پلاسمای تولید شده مشاهده شد. در نتیجه تجزیهوتحلیل بینابی خطوط نشری منجر به شناسایی عناصری مانند کلسیم، سیلیسیم، آهن، منیزیوم، آلومینیوم، کربن، پتاسیم، سدیم، استرانسیوم، منگنز، تیتانیوم، کبالت، باریم، وانادیوم و سرب شد. نتایج حاصل از الگوهای پراش پرتو ایکس (XRD) وجود کانیهایی از گروههای سیلیکات، کربنات و فسفات و با فراوانی غالب کانیهای کوارتز و کلسیت را نشان داده است. همچنین در بررسی شکل و اندازه هواویزها با استفاده از تصاویر SEM، این نتیجه حاصل شده است که بیشتر هواویزها، دارای شکلهای کشیده، منشوری، کروی، نامنظم و چندوجهی با اندازه بین ۱ تا ۳۰ میکرومتر با فراوانی بیشینه اندازه ذرات بین ۲ تا ۷ میکرومتر هستند.