ارزیابی آماری عملیات بارورسازی ابرهای فلات مرکزی ایران در سال آبی 93-94

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 پژوهشگر پسا دکتری، موسسه آب، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استاد، دانشکده علوم مهندسی، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2021.312050.1007255
چکیده

با توجه به وضعیت اقلیمی خشک و نیمه‌‌خشک ایران و کاهش متوسط بارش‌ها به‌خصوص در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های نوینی همچون بارورسازی ابرها به‌منظور دست‌یابی به منابع آب بیشتر موردتوجه قرار گرفته و با این هدف، بارورسازی ابرها از سال 1377 در کشور عملیاتی شده است. هدف از این تحقیق، ارزیابی آماری پروژه‌های بارورسازی ابرها در سال آبی 93-94 (ماه‏های ژانویه، فوریه و مارس سال 2015 میلادی) در مناطقی از فلات مرکزی ایران شامل استان‏های یزد، کرمان، فارس، اصفهان و برخی از مناطق مجاور با بهره‌گیری از رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام است. در این تحقیق از دو رویکرد آماری استفاده شد. در رویکرد اول، بارش در ایستگاه‏های واقع در منطقه تحت‌تأثیر عملیات بارورسازی، بر اساس بارش در ایستگاه‏های خارج از این منطقه با استفاده از این رگرسیون‌خطی برآورد شده و سپس با در نظر گرفتن بازه اطمینان 90 درصد، اثرگذاری عملیات بارورسازی در هر ایستگاه تعیین شده است. در رویکرد دوم، حجم بارش در استان‏های تحت‌تأثیر عملیات بارورسازی بر اساس بارش در ایستگاه‏های خارج از محدوده تحت‌تأثیر بارورسازی با استفاده از رگرسیون‌خطی چندگانه گام‌به‌گام برآورد شده و سپس با در نظر گرفتن بازه اطمینان 90 درصد، اثرگذاری عملیات بارورسازی بر روی حجم بارش هر استان بررسی شده است. نتایج هر دو روش حاکی از تأثیرگذاری معنی‌دار عملیات بارورسازی در این سال در این مناطق بوده است. به گونه‏ای که حجم بارش در ماه فوریه در تمام استان‏های واقع در منطقه هدف عملیات بارورسازی از 15 تا 80 درصد افزایش داشته است.