فرایند خداباوری یهود با تأکید بر شواهد قرآنی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شهرکرد

2 کارشناس ارشد ادیان و عرفان تطبیقی دانشگاه شهرکرد

doi
10.22059/jpht.2016.58590
چکیده

سرگذشت خداباوری در تاریخ قوم یهود که در تقسیم‌بندی ادیان جزو ادیان توحیدی یا ابراهیمی محسوب می‌شود، مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده و از جان‌پرستی[1] و باور به ارواح طبیعت تا حل شدن همۀ خدایان در خدایی واحد را دربر‌ می‌گیرد. این سیر خداگرایی در قوم یهود از مفهوم خداوند در اندیشۀ عبرانیان کوچ‌نشین آغاز شده و تا مرحلۀ خدایی که حضرت موسی به قوم بنی‌اسرائیل معرفی کرد و سرانجام تا برداشت مفسران یهودی همچون ابن‌میمون[2] و اسپینوزا[3] ادامه پیدا می‌کند. بنا به همین دلایل است که داستان قوم بنی‌اسرائیل و سیر خداباوری آنان بخش بسیار مهمی را در آیات قرآن کریم به خود اختصاص داده است و خداوند در این کتاب مقدس نیز فراز و نشیب‌ها و انحراف‌های این قوم را در گرایش به خداباوری ایشان در ابعاد فردی و اجتماعی مورد توجه قرار می‌دهد و انسان‌ها را به پندپذیری از نقاط قوت و ضعف آن فرامی‌خواند. دستاورد اصلی این پژوهش بررسی عوامل درونی مانند اساطیر، باورهای قومی، تحریفات دینی و عوامل بیرونی مانند تأثیر ملت‌های دیگر بر فرایند خداباوری این دین بوده که در کتب مقدس یهود و قرآن کریم نیز منعکس شده است.