نقد جامعهشناختی نمایشنامۀ چهارصندوق بهرام بیضایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد
2 استاد گروه جامعهشناسی دانشگاه اصفهان
3 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد
doi
چکیده
نمایشنامۀ چهارصندوق نوشتۀ بهرام بیضایی با درونمایۀ سیاسی _ اجتماعی در دهۀ چهل یکی از مناسبترین نمونههای آثار این نمایشنامهنویس برای نقد جامعهشناختی ادبیات است. نقد جامعهشناختی ادبیات با ایجاد پیوند میان اثر ادبی و جامعه توانسته جایگاه و اهمیت خود را در میان انواع نقد نشان دهد و در حال حاضر یکی از روشهای سودمند و کاربردی در بررسی آثار هنری به شمار میرود. روش مورد استفاده در این نوشتار روش ساختگرای تکوینی لوسین گلدمن است که ارکان و اصولی قابل ارتباط و تعمیمپذیر دارد. با بهرهگیری از این روش، نمایشنامه براساس شخصیتها که هر کدام نمایندۀ طبقهای خاص از مردم جامعه هستند، تحلیل شده و نهایتاً مشخص میشود که چگونه بهرام بیضایی با نگاه موشکافانه، دریافت خود را از حوادث اجتماعی و سیاسی که در بستر تاریخ معاصر در جریان است، در قالب یک اثر هنری متعهد و جهتبخش به مخاطب ارائه میدهد و در نقش منتقد اجتماعی باعث گسترش آگاهی جمعی میگردد.
