سیاست خارجی و امنیتی ایران در دولتهای احمدی نژاد و روحانی؛ نیروها و مراجع تهدیدساز و کنشگری ایرانی
نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص)، تهران، ایران.
2 دکتری علوم سیاسی ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.47176/irsj.2025.1290چکیده
تنظیم سیاست امنیتی در مواجهه با کانونها و مراجع تهدید ساز خارجی یکی از چالشهای سیاست خارجی کشورها به شمار میآید. سیاست خارجی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در دولتهای مختلف، کنشگریهای متفاوتی را تجربه کرده است و این کنشگریها تابع ضرورتهای ساختاری داخلی، رفتار بازیگران در محیط منطقهای، وضعیت نظام بینالملل و موقعیت ایران بوده است. برای تبیین مطلوب مسئله لازم است به این پرسشها پاسخ داده شود که مهمترین کانونها و مراجع تهدید ساز امنیتی ایران در حوزه سیاست خارجی در طی سالهای 1384 تا 1400 دربرگیرنده چه مسائلی بوده است؟ و در این میان کنشگری ایران به کانونهای تهدید ساز امنیتی از سوی هر یک از این دولتها چگونه تنظیمشده است؟ برای پاسخگویی به این پرسشها از روش توصیفی- تحلیلی با مراجعه به اسناد کتابخانهای (کتب، مقالات، گزارشها و یادداشتهای داخلی و خارجی) پیرامون سیاست امنیتی جمهوری اسلامی ایران بهره گرفتهشده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد باوجوداینکه بعضی از کانونها و مراجع تهدیدساز امنیتی سیاست خارجی در دولتهای احمدینژاد و روحانی دارای اشتراکاتی است اما کنشگریهای این دو دولت در مواجهه با کانونهای تهدیدساز، رویکردهای متفاوتی را تجربه کرده است. علیرغم تجربه دو کنشگری متفاوت در دولتهای موردبررسی در حوزه سیاست خارجی امنیتی، وجود و اعمال محدودیتهای ساختاری و عملی نظام بینالمللی علیه ایران همواره یکی از کانونها و مراجع بحرانساز امنیتی ایران بوده است و در عمل اتخاذ کنشگریهای متفاوت نتوانسته است آن را حلوفصل نماید.
