فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مناطق معتدلی همچون ایران، تحمل به تنش یخ‌زدگی، یکی از عوامل موفقیت گیاهان در کشت پاییزه است. بنابراین ارزیابی تحمل به تنش یخ‌زدگی گیاهان زراعی و علف‌های هرز رایج آن­ها، ضمن دستیابی به اطلاعاتی در خصوص توان رقابتی آن‌ها در این شرایط، سبب کسب اطلاعات مناسبی درزمینه مدیریت علف‌های‌هرز خواهد شد. به همین منظور، آزمایشی در پاییز سال 1396 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. گندم رقم پیشگام و توده بومی قزل خوشه و علف‌های‌هرز جودره و چاودار وحشی، گیاهان مورد مطالعه بودند که در شرایط طبیعی، تا مرحله دو برگ حقیقی رشد یافتند و سپس در معرض دماهای مورد نظر (دماهای مثبت چهار، صفر، منفی چهار، منفی هشت،  12-، 16- و 20- درجه سانتی‌گراد) قرار گرفتند. نتایج نشان داد که درصد نشت الکترولیت‌ها با کاهش دما از منفی هشت درجه سانتی‌گراد شروع به افزایش کرد و در دمای 20- درجه سانتی‌گراد به حداکثر میزان خود رسید. درحالی‌که تمام گیاهان تا دمای 12- درجه سانتی‌گراد، بقای 100 درصدی خود را حفظ کردند، بقای جودره در این دما، 36 درصد کاهش یافت. میزان بالای LT50suجودره و در نتیجه کاهش سریع­تر بقای این گیاه، حساسیت بیشتر این گیاه به دماهای یخ‌زدگی را نسبت به سایر گیاهان تأیید کرد. در دمای 12- درجه سانتی‌گراد، علف­هرز جودره با کاهش وزن خشک بیشتری در مقایسه با سایر گیاهان مواجه شد که با توجه به RDMT50بالا، حساسیت بیشتر این گیاه به دماهای یخ‌زدگی را نشان داد، درحالی‌که چاودار وحشی به همراه گندم (رقم پیشگام و توده قزل خوشه)، RDMT50کمتری داشتند و این موضوع نشان‌دهنده توان بالای رقابتی چاودار وحشی در شرایط تنش یخ‌زدگی بود. بین درصد نشت الکترولیت‌ها و درصد بقاء و همچنین درصد بقاء و LT50su، همبستگی منفی و معنی‌داری (به ترتیب *93/0-r=  و **99/0- r=) مشاهده شد؛ بنابراین و بر اساس نتایج آزمایش حاضر، اولویت مدیریت علف‌های‌هرز در مناطقی با شرایط اقلیمی سرد، با چاودار وحشی است.