ارزیابی و اولویت‌بندی ریسک‌های پروژه‌های مکان‌های دفن پسماندهای شهری استان گیلان با استفاده از روش تحلیل شبکه ANP، TOPSIS و نرم‌افزار Bow-tie

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 - استاد گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 - استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

5 -دانشجوی دکترای محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22065/jsce.2022.317163.2656
چکیده

اغلب تصمیم برای انتخاب یک فناوری مناسب در مدیریت دفن پسماندهای شهری یکی از مشکلات اساسی در تحلیل تصمیم‌گیری چندمعیاره است. ارزیابی و اولویت‌بندی ریسک‌ها در پروژه‌های مختلف روش منطقی برای تعیین اندازه کمی و کیفی خطرات و بررسی پیامدهای بالقوه ناشی از حوادث احتمالی برروی افراد، مواد، تجهیزات و محیط پیرامون است. در حقیقت از این طریق میزان کارآمدی مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره مشخص شده و داده‌های باارزشی برای تصمیم گیری در زمینه مدیریت ریسک، شناسایی ریسک، کنترل، بهبود و اصلاح سیستم‌های کنترلی و برنامه ریزی برای واکنش به آن‌ها فراهم می‌شود. علاوه بر این وابستگی‌های درونی و بازخوردهای قابل توجهی بین ابعاد و معیارهای مختلف وجود دارد. لذا انجام مطالعات ارزیابی ریسک محیط‌زیستی در جهت شناخت عوامل مخرب و اثرات ناشی از آن‌ها بر محیط، و ارائه راهکار برای کنترل و مدیریت صحیح ضروری است. در مطالعه حاضر، با بهره‌گیری از تکنیک‌های دلفی (Delphi)، فرآیند تحلیل شبکه (ANP) و با بهره‌گیری از تکنیک TOPSIS اقدام به شناسایی مهم‌ترین ریسک‌های پروژه‌های مکان‌های دفن در فازهای ساختمانی و بهره‌برداری نموده است. نتایج به‌دست‌آمده نشانگر آن است که در فازهای ساختمانی و بهره‌برداری، بیشترین احتمال وقوع ریسک مربوط به بخش محیط‌زیستی و کمترین میزان احتمال ریسک مربوط به بخش اقتصادی –اجتماعی و فرهنگی است که در همین راستا با استفاده از روش پاپیونی راهکارهایی جهت کاهش یا حذف نتایج و وقایع نامطلوب ارائه گردیده است. همچنین، نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی در ارزیابی ریسک در پروژه‌های مکان‌های دفن پسماند شهری مؤثر است. نتایج این تحقیق مفاهیم جدید و معنی‌داری را در طراحی و مهندسی محل‌های دفن پسماند شهری ارائه می‌کند.