تبیین مدل عوامل مؤثر بر رفتار پایدار مصرفکننده نسل زد با روش ترکیبی
نویسندگان
1 گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسب وکار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران
doi
10.30473/ee.2025.74047.2826چکیده
امروزه نقش کلیدی نسل زد در تحولات پایداری و تأثیرگذاری آنها بر نسلهای دیگر توجه زیادی در صنعت ازجمله بازاریابی به خود جلب کرده است. هدف این پژوهش تبیین مدل عوامل مؤثر بر رفتار پایدار مصرفکننده نسل زد با روش ترکیبی است. در بخش کیفی، با روش مطالعات اسنادی و تکنیک فراترکیب طبق دستورالعملهای سندلوسکی و باروسو، به استخراج شاخصهای پژوهش پرداخته شد. جامعه آماری در این بخش، مقالات معتبر علمی همراستا باهدف پژوهش بودند. نمونه کتابشناختی شامل 24 مقاله معتبر علمی بودند که معیارهای ورود و خروج را دارا بودند. روایی تفسیری مطالعه بر اساس رهنمودهای سندلوفسکی و باروسو تائید شد. از نرمافزار Endnote برای ذخیره و مدیریت مقالات استفاده شد. پایایی پژوهش نیز با روش ارزیابی مقایسهای از طریق برنامه مهارتهای ارزیابی انتقادی تائید شد. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری دادهها و برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرمافزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناساییشده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاستهای پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژیهای بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روانشناختی با رتبه چهارم، فناوریهای دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرفکننده نسل زد دارند. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری دادهها و برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرمافزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناساییشده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاستهای پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژیهای بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روانشناختی با رتبه چهارم، فناوریهای دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرفکننده نسل زد دارند.