تخمین شاخص شکنندگی با استفاده از وارون‌سازی پس از برانبارش داده‌های لرزه‌ای با مثالی از حوضة پرت واقع در استرالیای غربی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jesphys.2020.295601.1007188
چکیده

شکنندگی یکی از مهم‌ترین خصوصیات سنگ می­باشد. تاکنون روشی مستقیم و استاندارد برای به‌دست آوردن شاخص شکنندگی ارائه نشده است. از شاخص شکنندگی بر اساس پارامترهای مقاومت فشارشی تک‌محوره و مقاومت کششی جهت ارزیابی شکنندگی استفاده می­شود. هدف از این مطالعه بررسی مفاهیم شکنندگی ارائه‌شده توسط محققین و استفاده از روش وارون‌سازی لرزه­ای، آنالیز چندنشانگری و شبکة عصبی در میدان ویچررنج (Whicher-Range) واقع در حوضة پرت (Perth Basin) استرالیای غربی می‌باشد. به این منظور دو چاه و یک مقطع لرزه­ای از میدان ویچررنج مورداستفاده قرار گرفت. کمترین شاخص شکنندگی در چاه اول و دوم که با فاصله 1 کیلومتری از هم حفاری شدند، به‌ترتیب با استفاده از مفهوم  برابر 69/1 و 67/1 مگاپاسکال که بیانگر شکنندگی کم و بیشترین مقدار آن برابر 78/39 و 15/48 مگاپاسکال که بیانگر شکنندگی زیاد و از نظر حفاری در رتبة حفاری بسیار سخت می­باشد. در مرحلة بعد با استفاده از استخراج موجک و رسم مدل زمین‌شناسی، مدل‌سازی اولیه انجام و سپس امپدانس صوتی حاصل از فرایند وارون‌سازی در کنار دیگر نشانگرها در راستای ساخت ترکیب بهینه از نشانگرها جهت تخمین شاخص شکنندگی استفاده شد. از سه نوع الگوریتم شبکة عصبی جهت تخمین پارامتر هدف از ترکیب بهینه نشانگرهای موجود استفاده می­شود که به‌کمک نرم‌افزار همپسون–راسل و نشانگرهای بهینه­ای، الگوریتم شبکة عصبی تهیه و در نهایت آنالیز چند نشانگری با سه الگوریتم شبکة عصبی مقایسه می‌شود و نتایج بیانگر ضریب همبستگی بیشتر شبکة عصبی احتمالی نسبت به آنالیز چند نشانگری جهت تعیین شاخص شکنندگی است.