طراحی الگوی توسعه طرح همیاران طبیعت در استان کرمانشاه با استفاده از نظریه داده‌بنیاد

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

2 گروه اقتصاد کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

doi
10.30473/ee.2025.71034.2729
چکیده

هدف این پژوهش طراحی و تدوین الگوی توسعه طرح همیاران طبیعت در استان کرمانشاه بوده است. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف، کاربردی است و برای طراحی الگو از روش داده‌بنیاد استفاده شد. مشارکت‌کنندگان شامل 24 نفر از میان افراد خبره و صاحب‌نظر در زمینه طرح همیاران طبیعت می‌باشند که به‌صورت هدفمند و به شیوه گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری برای مصاحبه نیمه ساختاریافته انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری سه مرحله‌ای استراوس و کوربین (باز، محوری و انتخابی) به کمک نرم‌افزار (MAXQDA 10) استفاده شد. در قالب این پژوهش 114 کد (مفهوم) و 19 مقوله استخراج شد. عوامل علّی توسعه طرح همیاران طبیعت شامل مقولاتی مانند منافع منطقه‌ای، مشارکت مردمی، عوامل محیطی، سازوکارهای دولتی، دانش‌افزایی و آگاهی‌بخشی؛ عامل‌های زمینه‌ساز عبارت از پشتیبانی دولتی، آموزش و فرهنگ‌سازی، ویژگی‌های منطقه‌ای؛ عامل‌های مداخله‌گر شامل تقویت طرح همیاری، آموزش‌های کاربردی، بهره‌گیری از ظرفیت روستاییان، حمایت دستگاه‌ها و نهادها؛ مقوله‌های پدیده محوری شامل حمایت از همیاران، اقدامات اجرایی دولت، ظرفیت نهادهای غیردولتی، اقدامات تقنینی و قضایی؛ راهبردهای توسعه مشتمل بر مقولاتی مانند برنامه‌های تبلیغی و تشویقی، آموزش‌های توجیهی، اقدامات تسهیل‌گرانه و مقوله‌های بهبود مشارکت مردم، بهبود کیفیت محیط‌زیست حفظ سرمایه‌های ملی و درنهایت مزایای دولتی به‌عنوان پیامدهای الگو در نظر گرفته شدند.