بهبود سطح تحمل شوری ژنوتیپهای گندم با بهرهگیری از دایآلل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران
2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران
3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران
doi
10.22059/ijfcs.2018.258583.654476چکیده
شوری از مهمترین عوامل محیطی است که بهشدت از رشد گیاه ممانعت میکند. بهمنظور بهبود سطح تحمل شوری گیاه گندم از طریق تلاقی دایآلل، 6 ژنوتیپ اصلاحشده (آرتا، بزوستایا، کوهدشت، مغان3، اوحدی و استار) و 15 نتاج حاصل از تلاقی یکطرفه این ژنوتیپها (بزوستایا×کوهدشت، بزوستایا×اوحدی، بزوستایا×مغان3، بزوستایا×آرتا، بزوستایا×استار، کوهدشت×اوحدی، کوهدشت×مغان3، کوهدشت×آرتا، کوهدشت×استار، اوحدی×مغان3، اوحدی×آرتا، اوحدی×استار ، مغان3×آرتا، مغان3×استار، آرتا×استار) ، در دو سطح شوری (0 و20 دسی زیمنس بر متر) و در گلخانه، بهصورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، در سه تکرار کاشته شدند. ارزیابی هدایت الکتریکی آب و محلولهای ورودی و آب خروجی از گلدان، به مدت دو هفته به طول انجامید و بعدازآن صفاتی از قبیل محتوای نسبی آب برگ، تنظیم اسمزی، عملکرد بذر، وزن صد دانه، تعداد بذر در هر سنبله و فعالیت آنزیم کاتالاز و پراکسیداز، اندازهگیری شدند. نتایج آزمایش نشان داد، که با افزایش شوری، صفات مربوط به عملکرد و محتوای نسبی آب برگ گندم نان، کاهش قابلتوجهی یافتند. در صفات مربوط به عملکرد و محتوای نسبی آب برگ، ژنوتیپهای آرتا و اوحدی بیشترین کاهش را در شرایط تنش نسبت به شاهد نشان دادند. این در حالی است که نتاج حاصل از تلاقی این دو ژنوتیپ حساس، کاهش شدیدی را در صفات مرتبط با عملکرد داشتند. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز و پراکسیداز در شرایط تنش در نتاج حاصل از تلاقی بزوستایا و کوهدشت در هر دو والدین، منجر به ایجاد تحمل نسبت به شرایط تنش گردید. نتایج نشان داد، با توجه به برتری نتاج، میتوان از طریق تلاقیهای هوشمند در جهت بهبود تحمل شوری گیاهان اقدام کرد.