فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاکسان­ها­ ترکیبات دی­ترپنوئیدی با اثرات ضد‌سرطانی شناخته­شده می‌باشند. از مهمترین تاکسان‌ها تاکسول می‌باشد. از آنجایی­که روش­ سنتی استخراج تاکسول از پوسته درخت، ناکارآمد و غیراقتصادی بود، تلاش‌ها برای یافتن روشی کارآمد در این زمینه گسترش یافت و در نهایت روش آزمایشگاهی کشت­ بافت و سلول مطلوب‌ترین شیوه در این زمینه معرفی گردید. استفاده از محرک‌ها از بهترین راهکارهای بهبود عملکرد و افزایش تولید متابولیت­های ثانویه در کشت­های سلولی می­باشد.از این­رو در این مطالعه، اثر دو غلظت ۱۲۵/۰ و ۶۲۵/۰ میلی‌گرم بر لیتر از محرک سولفات­مس، طی زمان­های دو و هفت روز بر میزان تاکسول و ۱۰-دی استیل باکاتین III درکشت سوسپانسیون سلولی سرخدارمورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد در‌حالی­که غلظت ۱۲۵/۰ میلی‌گرم بر لیتر طی هفت روز باعث افزایش معنی‌دار (43٪) ۱۰-دی استیل باکاتین III می‌گردد، غلظت ۶۲۵/۰ میلی‌گرم بر لیتر در همان مدت، منجر به کاهش معنی‌‌دار تاکسول (23٪) و 10-DAB (۱۶٪) می‌گردد. همچنین مطالعه اثر غلظت انتخابی ۱۲۵/۰ میلی‌گرم بر لیتر سولفات­مس بر بیان چهار ژن دخیل در بیوسنتز تاکسول (txs،dbat، bapt، dbtnbt) طی ۱۲، ۲۴ و ۴۸ ساعت نشان داد که گرچه رونوشت ژن  ,dbatدر ساعت ۱۲ افزایش پنج برابری داشته، اما میزان بیان سایر ژن‌ها بسیار کم و در حد شاهد بوده و حتی در مورد ژن txs در ساعت ۲۴، سرکوب بیان مشاهده می‌گردد. گرچه افزایش معنی‌دار مشاهده­شده در میزان ۱۰-دی استیل باکاتین III  ناچیز است ولی همین میزان نیز با توجه به اهمیت این ماده به‌عنوان پیش‌ساز تولید تاکسول می‌تواند قابل­تامل باشد.