اولویت‌بندی شاخص‌های تأثیرگذار در ایجاد دانشگاه سبز با توجه به رویکرد دلفی فازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/ee.2025.73570.2812
چکیده

هدف این پژوهش، اولویت‌بندی شاخص‌های مؤثر در ایجاد دانشگاه سبز با بهره‌گیری از روش دلفی فازی است. ابتدا با استفاده از مطالعات نظری و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۵۰ نفر از خبرگان در حوزه‌های محیط‌زیست، توسعه پایدار و دانشگاه سبز، ۲۰ شاخص کلیدی شناسایی و نهایی شد. این شاخص‌ها شامل مؤلفه‌هایی نظیر مصرف بهینه انرژی، مدیریت منابع آب، کاهش تولید زباله، طراحی ساختمان‌های سبز، حمل‌ونقل پایدار و فناوری‌های نوین بودند. برای اعتبارسنجی ابزار گردآوری داده‌ها، از روایی محتوایی با تأیید متخصصان استفاده شد. همچنین، پایایی ابزار با آزمون آلفای کرونباخ برابر با 898/0 تأیید شد که نشان‌دهنده اعتبار و قابلیت اعتماد بالای پرسشنامه است. فرآیند دلفی در دو راند متوالی انجام شد و از تکنیک‌های فازی مانند اعداد فازی مثلثی و ماتریس مقایسات زوجی فازی برای تحلیل داده‌ها بهره گرفته شد یافته‌های تحقیق نشان داد که سه شاخص اصلی شامل «مدیریت مصرف انرژی»، «کاهش مصرف منابع» و «افزایش آگاهی زیست‌محیطی» از بالاترین اولویت برخوردارند. همچنین، خبرگان تأکید کردند که استقرار مؤثر راهبردهای سبز مستلزم مشارکت فعال تمام اعضای دانشگاه ازجمله دانشجویان، اعضای هیئت‌علمی و کارکنان است. نتایج این مطالعه می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی استراتژیک و تصمیم‌گیری در راستای توسعه دانشگاه‌های پایدار و سبز مورد استفاده قرار گیرد.واژه‌های کلیدی: اولویت بندی، دانشگاه سبز، دلفی فازی،سیستم های هوشمند