مطالعه ساختار لیتوسفر شمالغرب ایران با استفاده از تابع گیرنده S
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان، ایران
2 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان، ایران
3 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان، ایران
doi
10.22059/jesphys.2020.295106.1007185چکیده
در این مقاله نتایج تحلیل و مهاجرت به عمق توابع گیرنده S در شمالغرب ایران ارائه میشود. شبکه لرزهنگاری مورد استفاده در این مطالعه شامل 23 ایستگاه باند پهن و متوسط است که از ساحل غربی دریای خزر آغاز شده و تا ساحل شرقی دریاچه ارومیه در امتداد یک خط تقریباً مستقیم با جهتگیری شرقی-غربی و عمود بر رشتهکوههای تالش ادامه مییابد و از مجاورت آتشفشانهای سهند و سبلان میگذرد. زلزلههای دورلرز ثبت شده از زلزلههای رخداده در فاصله رومرکزی 55 درجه تا 85 درجه و بزرگای بیش از 5/5 که از بانک داده جمعآوری شده در بازه زمانی آگوست 2008 تا جولای 2012 استخراج شدند و توابع گیرنده S با واهمامیخت مؤلفه شعاعی از مؤلفه قائم بهدست آمد. نتایج حاصل از برهمانبارش این توابع گیرنده S نشان میدهد که شمالغرب ایران دارای لیتوسفر نسبتا نازکی است که ضخامت آن در بیشتر مناطق برابر با 10±80 کیلومتر است و در زیر سبلان به 10±120 کیلومتر افزایش مییابد. بهنظر میرسد نازک بودن لیتوسفر تطابق نزدیکی با وجود بیهنجاریهای دمایی در شمالغرب ایران دارد. پوسته و لیتوسفر در زیر آتشفشان سبلان نسبت به نواحی اطراف ضخیمتر است که میتواند ناشی از همگرایی بلوک خزر جنوبی و لیتوسفر قارهای شمالغرب ایران باشد. بهعلاوه نتایج ما یک پله در مرز موهو در زیر کوههای تالش را آشکار میکند که بهنظر میرسد بهعلت مجاورت پوسته خزر جنوبی و پوسته قارهای شمالغرب ایران در این منطقه باشد.