سیاست خارجی دولت جمهوری اسلامی ایران از منظر نهادگرایی نوین (مطالعه موردی: منازعه هستهای ایران و امریکا)
نویسندگان
1 دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
برنامه هستهای ایران از اوایل دهه 80 تا کنون، به یک پرونده بینالمللی و منازعه دامنهدار بین ایران و قدرتهای جهانی به سردمداری ایالات متحده تبدیل شده است. حجم انبوه تبلیغات، بزرگنماییها، گزارشها، پژوهشها، بیانیهها و قطعنامههای صادر شده در این حوزه، نشاندهنده میزان حساسیتی است که نسبت به این موضوع و ابعاد پیدا و پنهان آن وجود دارد. مناقشه هستهای ایران توسط پژوهشگران و صاحبنظران از زوایای گوناگونی مورد مطالعه قرار گرفته است، اما از جمله وجوهی که کمتر بدان پرداخته شده است، جنبه انگارهها و هنجارهای درگیر در این جریان است. پژوهش حاضر تلاش دارد با کاربست روش اسنادی و مطالعات کتابخانهای و نیز با تاکید بر رهیافت نهادگرایی نوین به مثابه چارچوب نظری، بر روی همین جنبه از پدیده مورد اشاره تمرکز کند و به این سوال اصلی پاسخ دهد که «چرا منازعه هستهای ایران تا امروز استمرار یافته و پرونده بسته نشده است؟» یافتههای پژوهش حاکی از آن است که انگارهها سهم ویژهای در شکلدهی به رفتارها و در نتیجه، تحولات سیاسی دارند، به این صورت که رویدادهای خاص و نقاط عطف تاریخی موجب میشود انگارههای ویژهای تولید یا تقویت گردند و انگارهها نیز پس از نهادینه شدن، رفتارهای سیاسی را به سمت و سوی خاص خود، جهت میدهند. بر این اساس، استمرار منازعه هستهای ایران و آمریکا قابل تحلیل است.
